Nieuwsbrieven & e-mailattenderingen

< Terug naar overzicht van deze nieuwsbrief

27 januari 2017

PPS Post is een nieuwsbrief over publiek-private samenwerking in Nederland bij het Rijk.

DBFMO vraagt om gedegen vooranalyse

Design Build Finance Maintain Operate (DBFMO)-projecten vallen of staan met een goede analyse van de vraag, stelt KAAN Architecten. Dat geldt ook voor de inbreng van de overheid in de voorbereidingsfase van DBFMO. Want volgens de architecten zijn goeddoordachte outputspecificatie net zo belangrijk voor het succes.

Foto: Casper Rila, v.l.n.r: Kees Kaan, Dikkie Scipio, Vincent Panhuysen

Gevestigd aan de wateren van Rotterdam werkt KAAN Architecten, onder leiding van Kees Kaan, Vincent Panhuysen en Dikkie Scipio  aan de ontwerpen van markante bouwprojecten. De internationale teams van dit bureau bestaan uit architecten, landschapsarchitecten, urbane planners, engineers en grafische ontwerpers. Kees Kaan: “Full service, daar staan we voor. Vandaar dat we ons makkelijk kunnen vinden in het werken met verschillende disciplines, zoals bij DBFMO.”
 
Transformatie van de stad
Kenmerkend voor het bureau is het transformeren van een deel van de stad, waarbij het gebouw en de omgeving in elkaars verlengde liggen. Een goed voorbeeld daarvan is de Hoge Raad in Den Haag waar de foyers aan de voorkant door de hoge glazen wanden versmelten met de lange aangrenzende laan. “En we willen vooral goed begrijpen wat de gebruiker wil hebben”, vertelt Vincent Panhuysen. “Daar zijn we heel precies in. Want een goed DBFMO-project valt of staat met een gedegen analyse in de voorfase.”
 
Geïntegreerde versus traditionele contracten
KAAN Architecten heeft ervaring met meer vormen van geïntegreerde contracten. Wat levert het op? “Mooie projecten”, antwoordt Kees Kaan. “De meeste grote projecten worden tegenwoordig op deze manier in de markt gezet. Daarnaast werk je anders. Waar je voorheen ieder je eigen deel deed - in ons geval het ontwerp - zit je nu vanaf het begin met alle disciplines bij elkaar. Zoals ik eerder aangaf, past dat goed bij ons. We faciliteren het ook en hebben er hier in dit pand een aparte ruimte voor ingericht.”
 
Meetbaar duurzaam
Het grote voordeel is kennisoverdracht. Vincent Panhuysen: “Bij elkaar in de keuken kijken, is erg leerzaam. Je zit aan tafel met de bouwers maar ook met de mensen die het beheer en het onderhoud doen. Dat maakt dat je het budget op de slimste manier kunt omzetten in een ontwerp met zoveel mogelijk kwaliteit. Denk bijvoorbeeld aan een vloer. In de traditionele vorm wordt hier een gemiddelde levensduur van zeven jaar voor uitgetrokken. Nu heb je een veel langere looptijd zodat je meer kwaliteit kunt inzetten. Daarmee kun je duurzaam ook echt duurzaam laten zijn, dat is ook meetbaar.”
 
Outputspecificaties DBFMO
Het ontwerp van DBFMO-projecten is gebonden aan de outputspecificaties van de opdrachtgever. Vincent Panhuysen legt zijn hand op een boekwerk van formaat dat voor hem op tafel ligt. “Meer dan 1000 pagina’s. Hier staan alle eisen in die het Rijk voor het gebouw van de rechtbank van Amsterdam heeft opgesteld. Net zoals er van onze kant een gedegen analyse nodig is, geldt dat ook voor deze outputspecificaties. Als je dat goed doet, weet je zeker dat je krijgt wat je wilt hebben. We merken dat het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) hier erg bedreven in is. Andere opdrachtgevende partijen zouden hier meer gebruik van kunnen maken want op dat vlak is nog wel winst te behalen.”
 
Vertrouwensrelatie opdrachtgever en -nemer
De samenwerking met de rijksoverheid is tot nu toe goed verlopen. Vincent Panhuysen: “Bij de realisatie kan het altijd blijken dat er iets buiten de scope valt, of dat iets in de praktijk net anders werkt dan we hadden gedacht. Op zo’n moment gaat het om de vertrouwensrelatie tussen opdrachtgever en -nemer. Ook die flexibiliteit in de samenwerking draagt eraan bij of DBFMO succesvol is. Bij het gebouw van de Hoge Raad kwamen we bij het aanbrengen van dit soort optimalisaties samen met het RVB steeds tot goede oplossingen.”
 
Ontwerpvergoedingen en risico’s
Hoewel DBFMO dus prima werkt zijn er nog wel nadelen. Kees Kaan: “In de concurrentiegerichte dialoog werken de deelnemende teams soms langer dan een jaar aan het maken een voorstel. Elke partij neemt daarbij weliswaar een deel van het risico voor z’n rekening, maar dan nog zijn de ontwerpvergoedingen van de overheid in verhouding laag voor wat er gevraagd wordt. Of wordt er teveel gevraagd en zou je niet eerder één team kunnen selecteren? Daarnaast speelt de verdeling van de risico’s een rol. Hoeveel risico kan de overheid afwentelen op de markt bij onvoorziene zaken?
DBFMO werkt wat mij betreft 10 keer beter dan traditioneel, maar dit zijn nog de lastige punten. Als de overheid over dit soort aandachtspunten het gesprek wil aangaan, komen we graag een keer meedenken.”

Kees Kaan en Vincent Panhuysen van KAAN Architecten kregen het PPS-stokje van Ädwin Rotscheid en Peter Kerkhof van de Hoge Raad. Lees in de volgende editie van PPS Post wie het PPS-stokje in februari ontvangt.

Verbouwing rijkskantoor Rijnstraat Den Haag is klaar

De verbouwing van het gebouw aan de Rijnstraat 8 in Den Haag tot flexibel rijkskantoor is afgerond. Het Rijksvastgoedbedrijf heeft vrijdag 6 januari 2017 het zogenaamde beschikbaarheidscertificaat afgegeven aan het bouwconsortium Poort Centraal. De bouwers zijn klaar, nu is het tijd voor verder inrichten en bijvoorbeeld het installeren van de ict-voorzieningen. De nieuwe gebruikers kunnen het gebouw in de zomer betrekken.

Het gebouw direct naast Station Den Haag Centraal biedt straks plaats aan meer dan 6000 (grotendeels) rijksambtenaren van Buitenlandse Zaken en van Infrastructuur en Milieu, het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V).
 
Flexibel

Het voormalige ministeriegebouw wordt omgevormd tot flexibel en duurzaam verzamelkantoor voor de rijksoverheid. Onder het motto efficiënt en aantrekkelijk zijn rijkskantoren nu flexibele werkomgevingen waar tijd- en plaatsonafhankelijk gewerkt wordt. De vernieuwing van het pand aan de Rijnstraat is het meest recente en meest vergaande voorbeeld van deze ontwikkeling.
 
Duurzaam

In 1992 werd het gebouw opgeleverd als - toen - innovatief duurzaam gebouw voor het ministerie van VROM. Ook nu staat duurzaamheid weer centraal. Dat begon al bij de sloop: 20 procent van het gebouw werd afgebroken, hiervan is 99,7 procent duurzaam hergebruikt. Een deel van de atriums wordt geïsoleerd met triple glas. Met maatregelen als zonnepanelen, ledverlichting en warmte/koude opslag, is het energieverbruik van het gebouw straks veel lager dan wettelijk vereist. Het pand heeft energielabel A+++, ongekend laag bij een renovatie van zo’n enorm pand.
 
Kijk voor meer informatie over dit project op de website van het Rijksvastgoedbedrijf

Start nieuwbouw RIVM en CBG in voorjaar 2017

Het consortium StruktonHurksHeijmans (SHH) heeft een combinatie van maatregelen uitgewerkt waarmee het ontwerp voor de nieuwbouw van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) voldoet aan de gestelde trillingseis voor laboratoriumruimten. Deze maatregelen zijn getoetst en ingepast in het ontwerp. Op 16 januari 2017 heeft het Rijksvastgoedbedrijf het aanvangscertificaat (AC) afgegeven. Naar verwachting starten de bouwactiviteiten in het voorjaar van 2017.

Het RIVM werkt met hoogwaardige laboratoriumapparatuur. Deze is zeer gevoelig voor trillingen en het is dus van belang dat het nieuwe gebouw zó wordt gebouwd dat trillingen de werking van laboratoriumapparatuur niet verstoren. In 2015 werd duidelijk dat het oorspronkelijke ontwerp niet voldeed aan de gestelde trillingseis voor laboratoriumruimten. Het vraagstuk bleek complex, waardoor het vinden van een oplossing veel tijd heeft gekost. Eind 2016 heeft SHH verschillende maatregelen ingepast in het ontwerp. Denk hierbij aan het gebruik van grotere en langere funderingspalen en het aanbrengen van luchtspouwen in de bodem rondom het gebouw. Ook verschuiven de toren en de vleugel met specifieke laboratoria 20 meter zuidwaarts ten opzichte van de trambaan.
 
Rijksvastgoedbedrijf verstrekt aanvangscertificaat
Het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) heeft met het consortium SHH een DBFMO-overeenkomst gesloten (Design, Build, Finance, Maintain en Operate). Op 16 januari 2017 heeft het RVB het aanvangscertificaat (AC) afgegeven. Het AC bevestigt dat SHH het ontwerp voldoende heeft uitgewerkt en de nieuwe huisvesting voor het RIVM en het CBG conform de gestelde eisen kan gaan bouwen. Over de financiële consequenties van het trillingenvraagstuk zijn SHH en de opdrachtgever nog met elkaar in gesprek.
 
Start bouw
De verwachting is dat de bouwactiviteiten starten in het voorjaar van 2017. Volgens de planning van SHH kan de nieuwbouw worden opgeleverd in het najaar van 2020.
 
Kijk voor meer informatie over dit project op de website van het Rijksvastgoedbedrijf

PPS-projecten in de pers

Hier vindt u een overzicht van artikelen over PPS-projecten op het gebied van infrastructuur en huisvesting die in januari 2017 op internet zijn gepubliceerd.

DBFMO-contracten drogen op, Cobouw 24 januari 2017.

Congressen

Congres Woningbouwproductie versnellen, Fakton op 1 februari 2017.

Interactief Congres Nieuwe Regisseurs van de Bouw
, BouwRegieNetwerk op 2 februari 2017.

Projectenkaart

Benieuwd naar meer DBFMO-projecten bij het Rijk? Bekijk deze kaart.

Colofon

Uitgave en redactie: Ministerie van Financiën, Rijkswaterstaat en het Rijksvastgoedbedrijf.

Voor meer informatie over PPS bij het Rijk en eerdere nieuwsberichten ga naar onze

website of mail naar: info@ppsbijhetrijk.nl