Nieuwsbrieven & e-mailattenderingen

< Terug naar overzicht van deze nieuwsbrief

28 september 2016

PPS Post is een nieuwsbrief over publiek-private samenwerking in Nederland bij het Rijk.

Transformatie voormalige Knoopkazerne tot rijkskantoor

In Utrecht vindt naast het Centraal Station een ingrijpende transformatie plaats. De voormalige Knoopkazerne wordt omgebouwd tot rijkskantoor. In dit DBFMO-project staat steeds de vraag centraal: wat betekent wat we nu doen straks voor de exploitatiefase?

De aanbesteding van rijkskantoor de Knoop is gericht op de realisatie van een rijkskantoor van circa 30.000 m2 bruto vloeroppervlakte dat voldoet aan het kader 'Het Nieuwe Rijkskantoor 3.1'. Onderdeel van het totale volume is een vergadercentrum van 6.000 m2 bruto vloeroppervlakte, met circa 75 gastwerkplekken voor algemeen gebruik.
 
Gunningscriteria
In het project is een set gunningscriteria gehanteerd waarin naast de gebruikelijke gebouw gerelateerde criteria ook duurzaam partnerschap en gastheerschap als extra criteria zijn toegevoegd.
Door een goede samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer is het Aanvangscertificaat al op 13 mei 2016 afgegeven. Deze datum valt binnen de in de overeenkomst opgenomen termijn. De eerste bouwhandeling is uitgevoerd op 21 juni 2016. De meerwaarde van deze Design Build Finance Maintain en Operate (DBFMO)-aanbesteding is 5 à 10 procent. De jaarlijkse beschikbaarheidsvergoeding bedraagt € 9 mln. De looptijd van de overeenkomst is 20 jaar vanaf ingebruikname.
 
Alle fasen van het project
Manager projectbeheersing Martijn Voorham vindt het bijzonder dat het werken aan duurzaam partnerschap zich in alle fasen van het project manifesteert en dat hiermee tijdens zowel de aanbestedings-, ontwerp- als bouwfase wordt voorgesorteerd op de exploitatiefase. ‘Zowel opdrachtgever als opdrachtnemer plukken hier de vruchten van. Veelvuldig gaan de partijen op zoek naar de vraag achter de vraag. Ze zijn daarbij oprecht nieuwsgierig naar wat de ander beweegt en waarom bijvoorbeeld een verzoek tot wijziging (VTW) wordt ingediend. Regelmatig bespreken de projectteams of alternatieven denkbaar en beschikbaar zijn. Er wordt niet meteen naar het contract gegrepen of automatisch in een juridische reflex geschoten bij de wederzijdse afstemming, de belangen en doelen van het project staan altijd centraal.  Deze houding en dit gedrag ervaren de teams als uniek.’
 
Visie
Het Rijksvastgoedbedrijf heeft leiderschap en samenwerking hoog in het vaandel staan. Vanaf de start van het project is een A4 opgesteld waarin de visie op duurzaam partnerschap is beschreven. Het opstellen hiervan en organiseren van draagvlak hiervoor kostte destijds veel energie, maar het is nu, bij de start van de uitvoering, nog steeds het kompas waarop gevaren wordt. Voorham: ‘Er is een sterke gerichtheid op de vraag: wat betekent dat wat nu wordt ondernomen voor de exploitatiefase? Bouw en ontwerp zijn hierbij als het ware faciliterend aan de exploitatie. Dat merk je aan de gevoerde gesprekken en bij de gemaakte afwegingen.’
 
Op 1 februari 2018 wordt de afgifte van het Beschikbaarheidscertificaat voor het rijkskantoor verwacht. De Belastingdienst is de eerste gebruiker.

Samenwerking zwaarwegend criterium bij aanbesteding

Het DBFMO-project de Knoop is niet alleen uniek wat betreft het centraal gelegen vergadercentrum maar ook vanwege de samenwerking tussen overheid en markt. Bij de aanbesteding is veel gewicht toegekend aan de gunningscriteria duurzaam partnerschap en gastheerschap. Wat levert dit nu op?
 
De aanbesteding van het Design Build Finance Maintain en Operate (DBFMO)-project de Knoop vond in 2012 plaats. Gedreven door persoonlijke ervaringen, pleitte Peter Eitjes, procesmanager bij het Rijksvastgoedbedrijf, er destijds voor om samenwerken nadrukkelijk mee te nemen in de selectie van marktpartijen. ‘DBFMO-contracten ga je voor een lange tijd aan. Dan is het zeker van belang om van te voren te bepalen hoe je die samenwerking gaat inrichten. We hebben het daarom bij voor 45 tot 50 procent laten meewegen in de aanbestedingsfase.”
 
Concurrentiegericht dialoog
De concurrentiegerichte dialoog kreeg daardoor een andere vorm dan gebruikelijk was. ‘Parrallel waren er twee dialogen met de marktpartijen: één gericht op het gebouw en één gericht op de samenwerking. Uiteindelijk is de aanbesteding gegund aan het consortium R Creators. Zij schreven in met een voorstel waarin de gebruiker van het gebouw in alle DBFMO-fasen wordt meegenomen. Een goed voorbeeld daarvan is de door de opdrachtnemer aangedragen Knoop Academy. Door toekomstige medewerkers en andere betrokkenen via kennisoverdracht bewust te maken van de keuzes die we hier hebben gemaakt, blijft het idee leven hoe we in dit project met elkaar samenwerken.’
 
Masterplan Utrecht
De herontwikkeling van de oude Knoopkazerne tot rijkskantoor maakt onderdeel uit van het masterplan van de gemeente Utrecht dat gericht is op de vernieuwing van het stadscentrum. ‘We zijn nu bezig met de eerste fase waarin een bouwwerk van 33.000 m2 tot stand komt. Afhankelijk van de behoefte en ontwikkelingen op het gebied van huisvesting en de politiek kan daarna in de tweede fase een uitbreiding met twee torens plaatsvinden. Het paviljoen dat nu voor een gebruiksperiode van 15 jaar gerealiseerd wordt, kan in een derde fase gedemonteerd en vervangen worden door een derde toren. Alle materialen en grondstoffen zijn opnieuw te gebruiken.”
 
Vergadercentrum
De Knoop sluit ook aan op het regionale masterplan voor huisvesting van het Rijk. Hierin geeft de rijksoverheid aan te streven naar efficiënte en flexibele huisvesting. In Utrecht is er veel vraag naar dit soort rijkswerkplekken. ‘In de Knoop is er een grote diversiteit aan werkplekken, dit verkleint de kans op herinrichting in de toekomst. Uniek is ook dat er een groot rijksbreed vergadercentrum komt. Bovendien kan elke rijksambtenaar gebruik maken van de gastwerkplekken. Ideaal als je op weg naar vergaderingen via Utrecht reist en hier een paar uurtjes wilt werken.’
 
Oog voor elkaars belangen
Inmiddels is de realisatie van de Knoop in juni 2016 gestart, het is de bedoeling dat het project in februari 2018 in gebruik wordt genomen. Is er in de samenwerking te merken dat de aanbesteding daarop ingericht was? ‘Zeker, de samenwerking is uitstekend. Dat komt steeds weer naar voren en daar zijn we hartstikke blij mee. Er is oog voor elkaars belangen. Natuurlijk zijn die ook weleens tegengesteld, maar het scheelt als er begrip is en als je het samen wilt laten slagen. ‘
 
Transactiekosten
Om geïntegreerd werken zo goed mogelijk in te zetten, blijft het volgens Peter Eitjes nodig om de processen onder de loep te blijven nemen. ‘Het biedt zeker meerwaarde maar valt niet altijd mee. Het zijn tijdrovende en ingewikkelde processen die dus ook veel geld kosten. Er zijn op dat gebied flinke stappen gezet en het ontwikkelt zich nog steeds maar het blijft aandacht vragen om er de juiste processen voor in te richten. Daarover is ook gesproken met marktpartijen. Zo is het Rijksvastgoedbedrijf op dit moment aan het zoeken naar een procesgang die de transactiekosten helpt te verlagen. Het wachten is nu op een geschikt DBFMO-huisvestingsproject waar we dat principe kunnen toepassen in een pilot.’
 
Opdrachtnemer van de Knoop is R Creators dat bestaat uit Strukton, Ballast Nedam en Facilicom. Peter Eitjes kreeg het PPS-stokje van Pieter-Jan van Hooijdonk en Bas Niese van Facilicom Solutions. Lees in de volgende editie van PPS Post wie het stokje in oktober ontvangt.

Justitieel Complex Zaanstad geopend door Koning

Zijne Majesteit de Koning heeft op 6 september 2016 in Westzaan het Justitieel Complex Zaanstad (JCZ) geopend. Het JCZ is de grootste en modernste gevangenis van Nederland.
 
De nieuwbouw van deze penitentiaire inrichting (PI) in Zaanstad, is in opdracht van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) door het Rijksvastgoedbedrijf gerealiseerd. De nieuwe PI is onder meer ingericht op het gebruik van meerpersoonscellen en op flexibel capaciteitsbeheer waarmee DJI snel kan inspelen op wisselingen in het aanbod van justitiabelen. In het nieuwe complex kunnen meer dan 1000 justitiabelen worden ondergebracht in een huis van bewaring, gevangenis en psychiatrisch centrum. Het duurzame multifunctionele gebouw is 68.000 m² groot en vervangt verouderde complexen in de regio Amsterdam/Haarlem. Het psychiatrisch centrum is al in gebruik, het huis van bewaring en de gevangenis volgen later dit jaar. Lees het gehele nieuwsbericht van 6 september 2016 op de website van het Rijksvastgoedbedrijf.

Verbetering DBFM-informatievoorziening via de begrotingscyclus

Op Prinsjesdag is de begroting 2017 van het Infrafonds aangeboden aan de Tweede Kamer. Naar aanleiding van wensen van de rapporteurs voor de begrotingscyclus is aanvullende informatie opgenomen over DBFM-contracten. Bijlage 4 Instandhouding  bevat specifieke areaalinformatie over welk deel van het areaal in de contracten is ondergebracht en op welke wijze dat areaal wordt onderhouden en gefinancierd na afloop van de contracten. Op de sub-artikelen voor geïntegreerde contracten is extra informatie opgenomen met daarin de einddata van de lopende DBFM-contracten en de mate van verplichting van de budgetten. Lees meer in de begroting van het Infrafonds met genoemde DBFM-informatie op pagina 148.

Projectenkaart

Benieuwd naar meer DBFM(O)-projecten bij het Rijk? Bekijk deze kaart.

Colofon

Uitgave en redactie: Ministerie van Financiën, Rijkswaterstaat en het Rijksvastgoedbedrijf

Voor meer informatie over PPS bij het Rijk en eerdere nieuwsberichten ga naar onze

website of mail naar: info@ppsbijhetrijk.nl