< Terug naar overzicht van deze nieuwsbrief

Jaargang 2015 - september, 7 juli 2016

Voortgang en verloop pilots gedifferentieerd toezicht

Pilot gedifferentieerd toezicht juni - september 2015
Bij elf scholen voor speciaal onderwijs en veertien scholen voor voortgezet speciaal onderwijs heeft de inspectie pilotonderzoeken uitgevoerd met het oog op de vernieuwing van het toezicht (gedifferentieerd toezicht). De pilot vond plaats in de periode april tot en met begin september 2015.

Op basis van de door het bestuur aangeleverde kwaliteitsverantwoording maakte de inspectie keuzes hoe zij zich een beeld vormde van de kwaliteit van de school op de standaarden van het volledige concept waarderingskader. Dit kan door:
- eigen onderzoek
- verificatie van het door het bestuur beschreven kwaliteitsbeeld
- of uitsluitend op basis van het door het bestuur beschreven kwaliteitsbeeld

Nieuw was ook dat de school de gelegenheid kreeg om aan het begin van de onderzoeksdag een presentatie te geven met een realistisch beeld van de onderwijskwaliteit.

Eerste beeld van de pilot is positief
Het pilotonderzoek is geëvalueerd. De inspectie heeft de leraren die betrokken waren bij het onderzoek, de leden van de commissie voor de begeleiding/onderzoek en de schoolleiding gevraagd een evaluatievragenlijst in te vullen. Een aantal ingevulde vragenlijsten is inmiddels ontvangen. De voorlopige resultatenvan de evaluatie 'pilot gedifferentieerd toezicht' zijn al beschikbaar.

Pilot gedifferentieerd toezicht – derde fase
In het schooljaar 2015/2016 voert de inspectie een derde ronde pilotonderzoeken uit. De onderzoeken nemen de verantwoording van besturen over de kwaliteit van het onderwijs als uitgangspunt . In combinatie met de uitkomsten van het bestuursgesprek leidt dit tot een gespecificeerd onderzoeksplan. Kenmerkend voor het onderzoeksplan is dat er verschillende onderzoeksvormen op verschillende scholen die onder één bestuur vallen, kunnen worden toegepast. Op die manier is het toezicht echt gedifferentieerd.

De inspectie benadert in de komende maanden drie schoolbesturen, een samenwerkingsverband po en een samenwerkingsverband vo met het verzoek aan deze pilot deel te nemen.

De pilotonderzoeken worden intern en extern geëvalueerd. De inspectie gebruikt de uitkomsten van de evaluaties bij de besluitvorming over het nieuwe toezicht: welke onderdelen zijn uitvoerbaar en welke behoeven aanpassing? Informatie uit de pilotonderzoeken wordt ook gebruikt voor het aandachtspunt ‘normering’.

Opbrengsten in het speciaal onderwijs

Resultaten opbrengstbevraging schooljaar 2013/2014
Alle besturen voor (voortgezet) speciaal onderwijs hebben eind oktober 2014 het verzoek gekregen om de opbrengstgegevens aan te leveren van de (v)so-scholen die onder hun bestuur vallen, inclusief de kort verblijflocaties.

De resultaten van deze opbrengstbevraging 2013/2014 zijn inmiddels beschikbaar. De uitwerking berekening risicomodel sector SO 2014 geeft inzicht in de wijze waarop het risico per onderwijskundige eenheid is berekend.

Het doel van de opbrengstbevraging is niet de beoordeling van de opbrengsten op zich. De gegevens vormen samen met andere schoolgegevens input voor een brede risicoanalyse per school. In het jaarlijkse bestuursgesprek zijn de uitkomsten van deze analyse een belangrijk gespreksonderwerp. Pas na het bestuursgesprek beslist de inspectie welke scholen nader onderzocht worden.

Inventarisatie toetsgebruik
Naast het opvragen van uitstroom-, IQ- en bestendigingsgegevens inventariseerde de inspectie het gebruik van methode-onafhankelijke toetsen in het (v)so. Voor het voortgezet speciaal onderwijs inventariseerden we het toetsgebruik voor zowel cognitieve vakken als voor leergebied-overstijgende gebieden (sociaal, emotioneel en maatschappelijk). Voor het speciaal onderwijs werd alleen gevraagd naar toetsgebruik voor leergebied-overstijgende gebieden. Het toetsgebruik voor cognitieve vakken was namelijk al in 2013 geïnventariseerd.

Het doel van deze inventarisatie was enerzijds een beeld te krijgen van het toetsgebruik binnen het speciaal onderwijs, anderzijds om te beoordelen of de gegevens over toetsgebruik bruikbaar zijn voor een verdere ontwikkeling van het risicomodel. Uit een analyse blijkt dat dit laatste vooralsnog niet het geval is.
 
Aanleveren opbrengstgegevens schooljaar 2014/2015
Binnenkort is het tijd om de opbrengstgegevens van afgelopen schooljaar aan te leveren. Eind oktober ontvangen alle besturen voor (v)so een verzoek om opbrengstgegevens aan te leveren van de (v)so-scholen die onder hun bestuur vallen.

We vragen naar uitstroom- en IQ-gegevens van alle leerlingen van cohort 2014/2015 die langer dan zes weken stonden ingeschreven. Ook vragen we naar de bestendiging van cohort 2013/2014.

In de opbrengstbevraging over het schooljaar 2014/2015 is een aantal wijzigingen aangebracht in verband met de veranderingen in het toezicht als gevolg van passend onderwijs.

Specifiek onderzoek registratie en melding ongeoorloofd verzuim

Ongeoorloofd verzuim melden helpt – samen met het melden van schorsing en verwijdering – uitval en thuiszitten voorkomen. Als scholen ongeoorloofd verzuim niet bij de leerplichtambtenaar van de gemeente melden, is de kans groter dat leerlingen voortijdig de school verlaten.

Naar aanleiding van de brief 'Beleidsreactie op evaluatie wijziging toezicht naleving van de Leerplichtwet' van de staatssecretaris aan de Tweede Kamer voert de inspectie in schooljaar 2015/2016 een specifiek onderzoek uit naar de registratie en de melding van ongeoorloofd verzuim. Binnen de sector speciaal onderwijs selecteren we dit najaar twintig scholen (so en vso) waar we dit onderzoek uitvoeren. Tijdens het onderzoek bekijkt de inspecteur onder andere de verzuimregistratie en het meldgedrag van de school en bespreekt (de toepassing van) het verzuimbeleid.

Leerlingen van 11 jaar en jonger ingeschreven in het vso

Er staan 234 leerlingen van 11 jaar of jonger ingeschreven in het voortgezet speciaal onderwijs. Dat blijkt uit een telling die de inspectie in maart 2015 heeft uitgevoerd. Inschrijving van leerlingen van 11 jaar en jonger in het voortgezet speciaal onderwijs is uitsluitend toegestaan indien de leerling het vso programma aantoonbaar volgt.

Vanwege dit (hoge) aantal heeft een aantal schoolbesturen in april een brief 'Leerlingen van 11 jaar en jonger ingeschreven in het vso' ontvangen van de inspectie. De brief is gericht aan de besturen waarvan bij één of meer vso-scholen leerlingen van 11 jaar of jonger staan ingeschreven. In deze brief staat dat de helpdesk BRON van DUO contact met de betreffende scholen opneemt om na te vragen waarom deze jonge leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs zijn ingeschreven.

Start onderzoeken onderwijsverslag 2015/2016: Thema Arbeidsmarktgerichte leerroute

Jaarlijks rapporteert de inspectie in het Onderwijsverslag over de staat van het onderwijs in Nederland. Binnenkort starten we met de onderzoeken voor het Onderwijsverslag 2015/2016 bij scholen voor voortgezet speciaal onderwijs. Dit jaar heeft het onderzoek een centraal thema: de arbeidsmarktgerichte leerroute. Dit thema is gekozen omdat met de intreding van de Participatiewet de uitstroom naar arbeid belangrijker is geworden.

Stand van zaken traject Excellente scholen

Dit jaar hebben 18 scholen voor speciaal onderwijs en 8 scholen voor voortgezet speciaal onderwijs zich aangemeld voor het traject Excellente scholen. De inspectie heeft de scholen gescreend op risico’s en eventuele tekortkomingen. Vervolgens gaven alle 26 scholen voor de zomervakantie een presentatie voor de onafhankelijke jury. Hierin lichtten zij het excellentiegebied toe waarmee zij zich hebben aangemeld.

In september, oktober en november bezoekt de jury de scholen. Bij dat bezoek concentreert de jury zich op het excellentieprofiel van de school en de algemene onderwijskwaliteit. In januari 2016 vindt de uitreiking van de predicaten plaats aan scholen die op een bepaald profiel aantoonbaar excellent zijn.

De organisatie van het traject valt dit jaar voor het eerst onder de verantwoordelijkheid van de inspectie. Anders dan in voorgaande jaren blijft het predicaat drie jaar geldig.

Wetswijzigingen door Variawet passend onderwijs en kwaliteit (v)so in werking

Een groot deel van de Variawet Passend onderwijs en kwaliteit (v)so is op 1 augustus 2015 in werking getreden. Met de Variawet Passend onderwijs en kwaliteit (v)so is een aantal wijzigingen van diverse wetten geregeld. Het betreft verschillende technische en kleine beleidsmatige wijzigingen. De beleidsmatige wijzigingen zijn ‘reparaties’ of nadere regelgeving waarvan de noodzaak onder andere naar voren is gekomen bij de behandeling van de verschillende wetten of bij de uitwerking in lagere regelgeving.

Notitie Kennispraktijk netwerk: Veiligheid in verbinding

In opdracht van het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft een breed samengesteld gezelschap uit onderwijs, politie en de justitiële keten zich gebogen over handvatten voor samenwerking tussen de justitiële keten en het onderwijs. Deze groep, aangeduid als het kennispraktijk netwerk (KPN), is daarin ondersteund door het Nederlands Jeugdinstituut.

De notitie 'Kennispraktijk netwerk: Veiligheid in verbinding' richt zich op onderwijs- en justitieprofessionals én gemeenten. Ze beoogt te laten zien waar, hoe en wanneer de verbinding is te leggen tussen de justitiële keten en het onderwijs, dan wel de keten in de onderwijsondersteuning. Centraal staan: tijdig signaleren, zoeken naar verbinding en adequaat ingrijpen, zowel bij onderwijs als justitie. Het gaat daarbij om de aard, de kracht, de plaats en de stapeling van signalen en afstemming tussen beide partners.

Zeer zwakke scholen moeten verbeteren binnen één jaar

Zeer zwakke scholen hebben vanaf het schooljaar 2015-2016 nog één jaar de tijd zich te verbeteren naar ten minste ‘zwak’. Deze strengere aanpak moet ervoor zorgen dat de onderwijskwaliteit sneller op orde is en leerlingen weer onderwijs van voldoende niveau krijgen.

Lezersonderzoek Onderwijsverslag 2013/2014

Ieder jaar brengt de Inspectie van het Onderwijs een verslag uit met daarin de ontwikkelingen in de kwaliteit van het onderwijs. Dit verslag heet het ‘Onderwijsverslag’ of ‘de Staat van het Onderwijs’. Wij horen graag uw mening over het Onderwijsverslag 2013-2014 dat in april is uitgekomen. Met uw reactie kan de inspectie het Onderwijsverslag verbeteren, zodat het beter aansluit bij uw wensen.

Colofon

Inspectie van het Onderwijs
Postbus 2730
3500 GS Utrecht
Vragen over of reageren op de nieuwsbrief? Mail het Loket Onderwijsinspectie.