< Terug naar overzicht van deze nieuwsbrief

Jaargang 2015 - november, 7 juli 2016

Volgende fase in vernieuwing van het toezicht

Al een aantal maanden werkt de inspectie aan de vernieuwing van het toezicht in een serie pilotonderzoeken. Wij willen besturen en scholen meer dan voorheen stimuleren stelselmatig te werken aan de verbetering van het onderwijs. Daarnaast blijven we er onverminderd op toezien dat alle leerlingen en studenten onderwijs krijgen van voldoende kwaliteit. Lees meer over de vernieuwing in het onderwijstoezicht in het document ‘Het onderwijs verandert, het toezicht verandert mee’.

Pilotonderzoeken in speciaal onderwijs
In het kader van de pilotonderzoeken heeft de inspectie dit voorjaar 25 scholen bezocht met een onderzoek ‘nieuwe stijl’. De betrokken besturen konden voor en na het onderzoek met de inspectie over de nieuwe werkwijze van gedachten wisselen. Ook de inspectie heeft de pilot geëvalueerd.

In de volgende fase - in de eerste maanden van 2016 - doen drie schoolbesturen, een samenwerkingsverband primair onderwijs en een samenwerkingsverband voortgezet onderwijs mee aan een pilot per bestuur.

De kwaliteitsverantwoording van het bestuur over haar scholen is het startpunt voor de onderzoeken. Dit leidt, samen met de uitkomsten van het bestuursgesprek, tot een onderzoeksplan en het proportioneel inrichten van het onderzoek; een onderzoek op maat.
Kenmerkend voor de pilot is de inzet van diverse onderzoeksvormen op verschillende scholen die onder één bestuur vallen. Zo is het toezicht echt gedifferentieerd. Voor de deelnemende samenwerkingsverbanden gaat het niet om een onderzoeksplan voor de scholen apart maar om een op het samenwerkingsverband toegespitst en daarmee gedifferentieerd onderzoeksplan. De inspectie werkt ook in deze pilots met het concept van het nieuwe waarderingskaderspeciaal onderwijs.

U kunt een bijdrage leveren aan de verdere ontwikkeling van het waarderingskader door deel te nemen aan de internetconsultatie via de website www.internetconsultatie.nl/waarderingskaders (tot 29 december).

Opbrengstgegevens 2014/2015

De inspectie heeft inmiddels de opbrengstgegevens van het schooljaar 2014-2015 via het Internet School Dossier opgevraagd. Wij vragen dit schooljaar geen gegevens op over de kort op school verblijvende leerlingen. Scholen en besturen hebben hierover de brief 'Verzoek aanleveren opbrengstgegevens' ontvangen.

Aanmelden leerlingen voor staatsexamens voor 1 december 2015

Scholen kunnen leerlingen uit het voortgezet speciaal onderwijs aanmelden voor een staatsexamen. Dit moet vóór 1 december van het schooljaar waarin de leerling staatsexamen doet; 1 december 2015. De leerling kan voor één of enkele vakken deelnemen of een volledig examen doen. Er is geen schoolexamen; het staatsexamen bestaat uit het centraal- en college-examen.

Het staatsexamen wordt aan het einde van het schooljaar door de staatsexamencommissie van het College voor Toetsing en Examens afgenomen. Dit gebeurt meestal op de locatie van de vso-school. De voorzitter van de staatsexamencommissie reikt na afloop van de examens het diploma of de certificaten uit.

Conferentie over het volledig examen

Een van de drie uitstroomprofielen in het voortgezet speciaal onderwijs is het profiel ‘Vervolgonderwijs’. Voor leerlingen in dit profiel is het onderwijs geen eindonderwijs maar gericht op doorstroom naar mbo, hbo en universiteit. Een volledig examen met daaraan gekoppeld een diploma is dan een vereiste.

Binnen het voortgezet speciaal onderwijs zijn er veel wegen die naar een diploma kunnen leiden. Tijdens een conferentie op 2 december komen drie soorten examens aan bod:
1. examen binnen een school met een licentie
2. extraneus examen
3. staatsexamen
Wij verkennen de belemmeringen die scholen ondervinden en de manier waarop de inspectie hier toezicht op houdt. De inspectie heeft scholen via het schoolbestuur voor deze conferentie uitgenodigd. Zij konden zich tot 15 november aanmelden. U vindt een verslag na afloop op onze website.

Toezicht op centraal praktisch examen

In 2016 gaat de inspectie toezicht houden op de afname van het centraal schriftelijk en praktisch examen in het voortgezet onderwijs. Omdat een deel van de scholen voor voortgezet speciaal onderwijs zelfstandig of via de extraneus-regeling leerlingen laat deelnemen aan de examens neemt de inspectie deze scholen mee in het toezicht. Het gaat dan vooral om de afname van het centraal praktisch examen.

Ook speciaal onderwijs gaat voor predicaat ‘Excellente school’

Sinds 1 januari 2015 verzorgt de inspectie de organisatie van het traject Excellente scholen. Ook het komende jaar kan een school het predicaat ‘Excellente school’ aanvragen. Een onafhankelijke jury beoordeelt of de school voor het predicaat in aanmerking komt.
Dit jaar hebben 26 scholen uit de sector speciaal onderwijs zich aangemeld: 18 scholen voor speciaal onderwijs en 8 scholen voor voortgezet speciaal onderwijs. De jury bezoekt dit najaar de scholen.
De uitreiking van de predicaten aan scholen die op een bepaald profiel aantoonbaar excellent zijn, vindt plaats in januari 2016. Anders dan in voorgaande jaren blijft het predicaat drie jaar geldig.

Jaarwerkplan: inspectieonderzoeken in 2016

In 2016 staat een aantal thema's centraal in ons instellings- en stelseltoezicht. In het Jaarwerkplan leest u hoe wij deze thema’s gaan onderzoeken.

Onderzoek naar uitstroomprofiel ‘Arbeid’

In 2016 voert de inspectie voor de zomer een onderzoek uit naar de schoolloopbaan van leerlingen en de kwaliteit van de leraar en het onderwijs in het uitstroomprofiel ‘Arbeid’ van het voortgezet speciaal onderwijs.
Het uitstroomprofiel ‘Arbeid’ bestaat sinds 1 augustus 2013 als afzonderlijk profiel voor leerlingen die rechtstreeks naar arbeid uitstromen. Het gaat ook om beschermde arbeidsplaatsen en heeft een directe relatie met de nieuwe participatiewet. Het gaat niet om leerlingen die uitstromen naar arbeidsmatige dagbesteding.

Het onderzoek is gericht op de kwaliteit van het onderwijs aan deze groep leerlingen en hoe zij zich daarna op de arbeidsmarkt handhaven. De inspectie heeft inmiddels dertig scholen via het bestuur uitgenodigd om aan het onderzoek mee te doen.

Maatregelen voor toezicht op thuiszitters

Staatssecretaris Dekker heeft in september 2015 in een brief aan de Tweede Kamer diverse maatregelen voor passend onderwijs toegezegd. De inspectie is bij twee maatregelen betrokken:
1. Ouders met een thuiszittend kind kunnen dit met de inspectie bespreken. Hiervoor ontwikkelt de inspectie een route waarin we ook contact met de school opnemen als de thuiszittende leerling op een school ingeschreven staat.
2. De inspectie gaat samenwerkingsverbanden directer en stelselmatiger aanspreken op hun verantwoordelijkheid voor de thuiszittende leerlingen in hun regio.

Toezicht op meldcode huiselijk geweld

Besturen zijn sinds 1 juli 2013 verplicht voor hun scholen een meldcode voor huiselijk geweld vast te stellen, conform de Wet huiselijk geweld en kindermishandeling. In 2016 gaat de inspectie toezien op de aanwezigheid van de meldcode. Als er aanleiding voor is, zoals bij calamiteiten en ernstige signalen, kijken wij ook hoe de meldcode wordt gehanteerd. Heeft een school geen meldcode vastgesteld, dan eist de inspectie herstel.

Wat houdt de meldcode huiselijk geweld in?
Een meldcode is een stappenplan, waarin staat hoe een professional hoort om te gaan met het signaleren en melden van huiselijk geweld en kindermishandeling. Het stappenplan geeft de professional houvast voor de te zetten stappen als hij huiselijk geweld of kindermishandeling signaleert, en in een later stadium voor hulp aan het slachtoffer. Bijvoorbeeld om een gesprek met ouders aan te gaan of hulpverlening in te schakelen.

Onderzoek naar burgerschap en seksuele diversiteit

De inspectie vraagt dertig scholen een vragenlijst over ‘burgerschap en seksuele diversiteit’ in te vullen. Het Kohnstamm Instituut verspreidt de digitale vragenlijst. Bij tien scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs vindt in 2016 op basis van de ingevulde vragenlijst een nader onderzoek naar dit thema plaats.

Bevoegdheid leraar Lichamelijke oefening in voortgezet speciaal onderwijs

Per 1 augustus 2015 mag in het speciaal voortgezet onderwijs uitsluitend een leraar het vak Lichamelijke opvoeding geven als hij hiervoor een vo-bevoegdheid heeft. In de WEC is artikel 3, lid 2a, toegevoegd, waarin wordt verwezen naar artikel 36, eerste lid, van de WVO. Dit geldt voor alle uitstroomprofielen van het vso.

Aanpak toezicht en handhaving op juiste bevoegdheid
Onze aanpak voor de komende twee jaar; in het schooljaar 2015/2016 onderzoeken wij of leraren die het vak Lichamelijke oefening verzorgen, beschikken over het juiste diploma. Is dit niet het geval dan spreekt de inspectie het bestuur en de school hierop aan en neemt zij dit op in het Rapport van bevindingen.

Handhaving vindt nog niet plaats in 2015/2016, omdat wij scholen de gelegenheid willen geven hun personeelsbeleid hierop aan te passen. In het schooljaar 2016/2017 zal de inspectie consequenties verbinden aan het niet-naleven van de wetgeving voor bevoegdheden. Als wij een overtreding op dit punt constateren, verzoeken wij aan het bestuur en de school om herstel en gaan -, indien nodig tot sanctie over. Uiteraard maakt dit dan onderdeel uit van het Rapport van bevindingen.

Zet ‘De Staat van het onderwijs’ in je agenda

Welke ontwikkelingen heeft de Inspectie van het Onderwijs het afgelopen schooljaar gezien? Wat heeft leraren, leerlingen én schoolleiders in 2014/2015 beziggehouden? Dat wordt bekend op ons congres ‘De Staat van het Onderwijs’ op woensdag 13 april 2016.

Ben je onderwijsprofessional of leerling en wil je een actieve rol vervullen in het verbeteren van de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs? Kom dan ook! Informatie over inhoud en aanmelding volgt, maar zet de datum vast in je agenda! 'De Staat van het Onderwijs' vindt plaats in De Fabrique in Maarssen.

Colofon

Inspectie van het Onderwijs
Postbus 2730
3500 GS Utrecht
Vragen over of reageren op de nieuwsbrief? Mail het Loket Onderwijsinspectie.