< Terug naar overzicht van deze nieuwsbrief

Jaargang 2017 - oktober, 3 oktober 2017

Ontwikkelingen toezicht in Nederland: vertaalslag naar het buitenland

Op 1 augustus 2017 heeft de Inspectie van het Onderwijs het toezicht op besturen en scholen in Nederland vernieuwd. Dit kondigden wij in onze vorige nieuwsbrief al aan. Voor het toezicht op de onderwijskwaliteit werken we vanaf 1 augustus officieel met het nieuwe onderzoekskader (voorheen het toezichtkader). Dit nieuwe kader zal – na aanpassing voor de specifieke situatie - ook worden gebruikt in het Nederlandse onderwijs in het buitenland voor primair én voortgezet onderwijs. In de vorige nieuwsbrief meldden we dat we er waarschijnlijk vanaf 1 januari 2018 mee zouden gaan werken in het buitenland. Dat bleek bij nader inzien te vroeg, omdat de procedure van aanpassing aan de buitenlandsituatie en van vaststelling meer tijd neemt. We gaan nu uit van najaar 2018. Zo kunnen we tevens kijken hoe het onderzoekskader in Nederland uitpakt. Het is mogelijk dat de wijze van toezien nog om aanpassingen vraagt.

De beoogde nieuwe invoeringsdatum loopt nu vrijwel parallel met de nieuwe subsidiebeschikking van de Stichting Nederlands Onderwijs in het Buitenland
(Stichting NOB), waarin ook het toezicht is opgenomen.

Mogelijke aanpassingen voor buitenlandsituatie
We hebben inmiddels wel op hoofdlijnen bekeken welke aanpassingen voor de buitenlandsituatie (met name voor NTC-scholen) nodig zijn. We hebben hierover reeds een presentatie gegeven tijdens de afgelopen bijscholing van Stichting NOB. U kunt de presentatie van de bijscholing downloaden op onze website onderwijsinspectie.nl. Op onze site vindt u ook meer informatie over de onderzoekskaders voor primair en voortgezet onderwijs die nu in Nederland worden gebruikt.

Het nieuwe kader in Nederland
Het nieuwe kader in Nederland maakt nadrukkelijker onderscheid tussen wettelijke eisen en eigen ambities van de school. Nieuwe werkwijzen zoals gesprekken met bijvoorbeeld ouders en leerlingen en een meer open en stimulerende benadering, waarbij nadrukkelijk rekening gehouden wordt met de context, vinden in het buitenland al veel langer plaats. Op onderwijsinspectie.nl/sectoren/Nederlands onderwijs buitenland  leest u meer over de bestaande toezichtkaders voor het Nederlands onderwijs in het buitenland.

Onderzoek naar gevolgen wegvallen subsidie

Sinds dit jaar ontvangen Nederlandse scholen in het buitenland geen subsidie meer en zijn er nog beperkt middelen beschikbaar. Nederland en België hebben daarom afgesproken dat de inspectie onderzoek doet naar de gevolgen van de bezuinigingen, als onderdeel van het zogenoemde ‘Damesakkoord’. We hebben het onderzoek in samenwerking met Stichting NOB en de Stichting Vlamingen in de Wereld uitgevoerd.  Het rapport en de beleidsreactie van de minister zijn op 26 september naar de Tweede Kamer gestuurd.  Op onze website vindt u het rapport De gevolgen van het nieuwe budgettaire kader Nederlands onderwijs buitenland. Op de website van de Rijksoverheid is de beleidsreactie van de Minister te lezen. Het is nu aan de Tweede Kamer te reageren op het rapport.

Kwaliteitseisen handhaven?

Een regelmatig terugkerende vraag is of de inspectie nog wel dezelfde kwaliteitseisen moet stellen als voorheen, nu de subsidie per 1 januari 2017 geheel gestopt is. Dit blijven we wel doen. Het gaat immers om de waarborgfunctie van het kwaliteitsoordeel. Ouders hebben er recht op te weten of de Nederlandse school in het buitenland voor hun kinderen aansluiting met Nederland realiseert.  We verzachten de eisen aan het onderwijs dus niet omdat de (financiële) omstandigheden gewijzigd zijn.

Digitaal toezicht bij onveilige situaties

De inspecteurs van team buitenland houden bij hun reizen altijd al rekening met de veiligheidssituatie van scholen. En dat betekent soms dat een bezoek niet doorgaat en/of wordt uitgesteld. De veiligheidssituatie in veel landen maakt dat we de afgelopen periode naar alternatieven hebben gekeken in de vorm van een inspectiebezoek op afstand. Bijvoorbeeld door te skypen met de school, of met behulp van andere digitale hulpmiddelen.

Tot dusver gebruikten we dit digitale toezicht incidenteel als aanvulling wanneer een bezoek door omstandigheden niet volledig kon plaatsvinden. Vanaf 2018 gaan we digitaal toezicht structureel inzetten in situaties van (politieke, sociale en/of fysieke) onveiligheid. De scholen die het betreft krijgen hierover bericht. We zullen met deze scholen afstemmen wat de beste wijze is voor de invulling van het toezicht. Het is overigens niet de bedoeling dat digitaal toezicht het fysieke bezoek structureel gaat vervangen.

Landelijk genormeerde toetsen in primair en voortgezet onderwijs

In de vorige nieuwsbrief hebben we gemeld dat in het voortgezet onderwijs in Nederland landelijk genormeerde toetsen voor Nederlands, Engels en wiskunde geen wettelijke eis (meer) zijn. Dit geldt dus ook voor NTC-scholen, afstandsonderwijs en dagonderwijs in het buitenland. Afname van de toetsen in het buitenland levert echter vaak wel goede informatie op over het niveau van leerlingen in vergelijking met het niveau in Nederland. Daarnaast leveren veel van de afgenomen toetsen ook in diagnostische zin belangrijke informatie op, bijvoorbeeld over de woordenschat. Afname van deze toetsen is dan – zeker bij terugkeer naar Nederland - wel degelijk zinvol.

Toetsing primair onderwijs
In het primair NTC-onderwijs neemt de methodegebonden en landelijk genormeerde toetsing veel onderwijstijd in beslag. Vaak teveel, omdat er in totaal maar 120 uur beschikbaar is. We raden NTC-scholen daarom aan om bij de methodegebonden toetsing goed te kijken of deze nog wel aansluit bij wat in de reductie van de taalmethode aangeboden is. Heeft u hier vragen over? Tijdens het inspectiebezoek gaan we hierover graag in gesprek.

Wat betreft de landelijk genormeerde toetsing gaan we als inspectie in het primair NTC-onderwijs uit van:

• Eén keer per jaar toetsen op begrijpend lezen vanaf groep 5
• Eén keer per jaar toetsen op spelling vanaf groep 4
• Eén keer per jaar toetsen vanaf het jaar dat het leesproces in gang is gezet tot en met Avi-uit (meestal vanaf groep 3 tot en met groep 6).

Woordenschattoetsen vanaf groep 5 vervallen
We laten de verplichting van de jaarlijkse afname van woordenschattoetsen vanaf groep 5 vallen. De afname van de woordenschattoetsen blijkt namelijk te weinig toegevoegde waarde te hebben voor R1- en R2-leerlingen. In individuele gevallen (met name bij R3-leerlingen) kan afname van een landelijk genormeerde taalniveautest (inclusief de woordenschat) wel zinvol zijn.

Toezicht op veiligheidsbeleving van leerlingen op volledig dagonderwijs

Sinds augustus 2015 zijn scholen in het primair, voortgezet en speciaal onderwijs in Nederland wettelijk verplicht jaarlijks de veiligheidsbeleving van leerlingen in kaart te brengen en een veiligheidscoördinator aan te stellen. We vragen in Nederland aandacht voor deze wettelijke eis tijdens het vierjaarlijks onderzoek bij  besturen en bij schoolbezoeken. Vanaf augustus 2017 kijken we hier in Nederland scherper naar en moeten scholen jaarlijks de veiligheidsbeleving in kaart brengen.

Vanaf schooljaar 2018/2019
Na de introductie van de nieuwe onderzoekskaders voor Nederlands onderwijs in het buitenland nemen we deze wettelijke eis ook mee in het toezicht op – uitsluitend - het volledig dagonderwijs in het buitenland. Voor NTC-scholen is dit namelijk een te grote belasting. Onze ervaring is dat vrijwel alle scholen in het buitenland goede aandacht hebben voor de veiligheidsbeleving van leerlingen, zeker in landen met sociale of politieke instabiliteit en/of dreiging van fysieke onveiligheid zoals aardbevingen of geweld. Lees meer over toezicht op de monitoring van sociale veiligheid zoals die in Nederland plaatsvindt.

Planning inspectiebezoeken 2018

De inspectie heeft bezoeken aan Nederlandse scholen in het buitenland gepland voor het hele jaar 2018. Het gaat hier om een globale planning. Een aantal maanden voor een bezoek nemen we nog contact op met de scholen. Heeft u nu al vragen over de planning? Stuur dan een e-mail naar buitenland@onderwijsinspectie.nl. Ook wanneer u bezocht gaat worden maar overweegt om de aansluiting met de Stichting NOB te beëindigen, verzoeken we u om dat via dit mailadres kenbaar te maken.

Bekijk de planning van de bezoeken op onderwijsinspectie.nl.

Contact met Team Buitenland

Ouders en scholen kunnen vragen over het toezicht op Nederlands onderwijs in het buitenland per Team Buitenland voorleggen via e-mail of telefoon:

• ouders: 0031-77 46 56 767
• scholen: 0031-30 67 06 060
De vertrouwensinspecteurs zijn bereikbaar op 0031-30 67 06 001.

Het kantooradres is:
Spoorlaan 420
5038 CG Tilburg

Wist u dat:

- u zich kunt abonneren op de nieuwsbrieven van de inspectie, bedoeld voor het onderwijsveld in Nederland? De inspectie geeft in deze nieuwsbrieven uitleg over het toezicht in Nederland en veranderingen daarin. Zo zijn er eigen nieuwsbrieven voor primair, speciaal en voortgezet onderwijs. Op abonneren.rijksoverheid.nl kunt u zich aanmelden voor nieuwsbrieven of archief bekijken.
- dat ook het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap regelmatig nieuwsbrieven Primair Onderwijs en Voortgezet Onderwijs uitbrengt? Kijk voor meer informatie op abonneren.rijksoverheid.nl.
- in veel schoolgidsen nog niet de juiste gegevens van de inspectie zijn opgenomen? Het juiste adres is:
Inspectie van het Onderwijs, Team Buitenland
Spoorlaan 420
5038 CG Tilburg
Nederland

Colofon

Loket

0031-886 696 060
(ma-vr 09:00 - 17:00 uur)