< Terug naar overzicht van deze nieuwsbrief

Jaargang 2017, - maart, 9 maart 2017

De Inspectie van het Onderwijs houdt toezicht op alle Nederlandse scholen in het buitenland en afstandsinstellingen voor Nederlands onderwijs in het buitenland, die in aanmerking komen voor ondersteuning door de overheid via de Stichting Nederlands Onderwijs in het Buitenland (NOB).
Alle besturen van Nederlandse scholen in het buitenland ontvangen twee keer per jaar onze nieuwsbrief. We publiceren deze nieuwsbrieven ook op internet.
 

Ontwikkelingen toezicht in Nederland: vertaalslag naar buitenland

Veranderende toezichtskaders

In de laatste nieuwsbrief op abonneren.rijksoverheid.nl berichtten wij over wijzigingen in het toezicht in Nederland. In het najaar van 2015 is de initiatiefwet Bisschop aangenomen. Dit heeft tot gevolg dat we bij alle kwaliteitsoordelen onderscheid gaan maken tussen wettelijke en niet-wettelijke eisen. De inspectie heeft haar onderzoeks- en waarderingskader daarop aangepast. Vanaf november 2016 gebruikt de inspectie dit kader op alle scholen in Nederland. Met ingang van augustus 2017 is het kader officieel wettelijk van kracht.

Dit toezichtskader zal – na aanpassing voor de specifieke situatie - ook in het Nederlands onderwijs buitenland gebruikt worden, voor primair én voortgezet onderwijs. Waarschijnlijk zal er vanaf 1 januari 2018 mee gewerkt worden in het buitenland. Voor de zomervakantie bekijken we welke aanpassingen voor de buitenlandsituatie (met name voor NTC-scholen) nodig zijn, zodat we hier tijdens de komende bijscholing van de Stichting NOB en in de nieuwsbrief van oktober 2017 aandacht aan kunnen besteden. Op onderwijsinspectie.nl leest u meer informatie over het onderzoekskader dat nu in Nederland wordt gebruikt.

Het nieuwe kader maakt nadrukkelijker onderscheid tussen wettelijke eisen en eigen ambities van de school. Nieuwe werkwijzen zoals gesprekken met klantgroepen (ouders en leerlingen) en een meer open en stimulerende benadering, waarbij nadrukkelijk rekening gehouden wordt met de context, vinden in het buitenland al veel langer plaats. Op onderwijsinspectie.nl leest u meer over bestaande toezichtkaders voor het Nederlands onderwijs in het buitenland.

Landelijk genormeerde toetsen Nederlands, Engels en wiskunde in het voortgezet onderwijs geen wettelijke eis

Het afnemen van landelijk genormeerde toetsen voor Nederlands, Engels en wiskunde in het voortgezet onderwijs is geen wettelijke eis meer. Dit geldt ook voor Nederlandse scholen in het buitenland, zowel voor NTC-scholen als afstandsonderwijs als dagonderwijs.
Afname van de toetsen in het buitenland levert vaak wel goede informatie op over het niveau van leerlingen in vergelijking met het niveau in Nederland. Daarnaast leveren veel van de afgenomen toetsen ook in diagnostische zin belangrijke informatie op. Afname van deze toetsen is dan ook vaak wel degelijk zinvol.

Toezicht op veiligheidsbeleving van leerlingen

Sinds augustus 2015 zijn scholen in het primair en voortgezet onderwijs in Nederland wettelijk verplicht jaarlijks de veiligheidsbeleving van leerlingen in kaart te brengen. De inspectie vraagt in Nederland aandacht voor deze wettelijke eis tijdens schoolbezoeken en bestuursgesprekken. Momenteel komen we nog niet tot een negatief oordeel als deze bevraging nog niet plaatsvindt. Allerlei instrumenten hiervoor zijn namelijk nog in ontwikkeling. Vanaf augustus 2017 kijken we hier in Nederland scherper naar en moeten scholen wel jaarlijks de veiligheidsbeleving in kaart brengen. 

Bij de introductie van de nieuwe toezichtskaders buitenland nemen we deze wettelijke eis ook mee in het toezicht op het Nederlandse onderwijs in het buitenland. Voor de scholen in het buitenland is het sowieso goed zicht te hebben op de veiligheidsbeleving van leerlingen, zeker in landen met sociale of politieke instabiliteit en/of dreiging van fysieke onveiligheid zoals aardbevingen of geweld. Lees meer over toezicht op de monitoring van sociale veiligheid zoals die in Nederland plaatsvindt.

Tussenresultaten van het onderwijs zijn van de scholen

De inspectie beoordeelt de tussenresultaten in het basisonderwijs niet meer. Dat geldt ook voor het Nederlands onderwijs in het buitenland. Het niet meer beoordelen van de tussenresultaten past binnen het beleid om het eigenaarschap van de kwaliteit van het onderwijs bij de besturen en scholen zelf te leggen.
De inspectie bekijkt nog wel of scholen zelf ambitieuze doelen voor de te bereiken leerresultaten hanteren en of ze evalueren of deze doelen behaald worden. Het accent bij de beoordeling van de leerresultaten ligt op de resultaten van technisch en begrijpend lezen in de bovenbouw, bij dagscholen ook die van rekenen en wiskunde.
We kijken bij de beoordeling van de leerresultaten in kleinschalige situaties in het buitenland naar de leerwinst per leerling en indien mogelijk ook per (deel)groep en per taaldomein. Dat kan het beste tijdens het schoolbezoek, omdat we dan direct met de scholen in gesprek kunnen gaan. Scholen hoeven hun tussenresultaten dus niet meer tevoren toe te sturen.

Zes eindtoetsen voor basisonderwijs, niet voor NTC

Inmiddels zijn er zes eindtoetsen voor het Nederlands het primair onderwijs beschikbaar waaruit basisscholen in Nederland kunnen kiezen. Lees de officiële bekendmaking.
Voor volledige dagscholen in het buitenland geldt dit ook. Onze indruk is dat de meeste scholen tot dusverre voor de Cito eindtoets of voor Route 8 hebben gekozen.

Voor NTC-scholen zijn er afspraken gemaakt tussen OCW, Stichting NOB en de Commissie voor Toetsing en Examens (CvTE). Een afspraak is dat leerlingen van NTC-scholen niet mee mogen doen aan de eindtoets. We hebben echter gemerkt dat als NTC-scholen voor enkele leerlingen (of ouders?) toch een eindtoets wilden afnemen, ze daarvoor toestemming hebben gekregen van het CvTE.

Belangrijk is dat een dergelijke afname vrijblijvend blijft.
Wanneer toetsdeelname leidt tot advisering bestaat het risico van onderadvisering, omdat de leerling in een ander schoolsysteem les krijgt, en in een andere taal, waarbij het Nederlands doorgaans qua woordenschat (wat) achter ligt. Het prestatieniveau van de leerling wordt dus vergeleken met dat van leerlingen in Nederland, maar de achterliggende taal- en onderwijsachtergrond zijn onvergelijkbaar. 
Alléén als een leerling goed scoort, kan het overeenkomende advies worden gevolgd: je weet dan het bereikte niveau in vergelijking met Nederland. Als een leerling lager dan VWO scoort, dan weet je niet of het aan de leerling ligt of aan het gevolgde onderwijssysteem. De score is dan waarschijnlijk (mede) een gevolg van het onderwijssysteem. Met name op het gebied van rekenen laten de toetsresultaten vaak achterstanden zien, bijvoorbeeld als een leerling Engels of Amerikaans onderwijs heeft gevolgd. Die schoolsystemen bieden meer wiskunde dan rekenen aan. Op wiskunde wordt echter niet getoetst.
Advisering van het ingeschatte onderwijsniveau en een warme overdracht op basis van prestaties op de dagschool en de NTC-school samen verdient in vrijwel alle gevallen de voorkeur. Op veel NTC-scholen is dat ook al de praktijk als leerlingen op ongeveer 12-jarige leeftijd naar Nederland terugkeren. 

Financieel toezicht

Nu de Stichting NOB geen subsidie meer versterkt, is een aantal verplichtingen over het aanleveren van financiële gegevens vervallen. Vanwege verschillende financiële problemen bij instellingen in Nederland kijkt de onderwijsinspectie daar inmiddels ook naar de financiële situatie van scholen. Hierbij wordt bijvoorbeeld gekeken of de school in staat is tot  het bieden van continuïteit in het onderwijsaanbod.
Dit onderwerp is uiteraard ook actueel in de buitenlandsituatie. Zonder tot een oordeel te komen, willen we ook bij het Nederlands onderwijs in het buitenland tijdens inspectiebezoeken het gesprek hierover aangaan met besturen. Dit is niet zozeer ter controle, maar vooral om mee te denken en om zicht te houden op de financiële positie van scholen in het buitenland. Sinds begin 2014 schrijven we in de rapporten van schoolbezoeken ook een afzonderlijke paragraaf over de gevolgen van het wegvallen van de subsidie en welke maatregelen het bestuur heeft genomen.

Kwaliteitseisen handhaven?

Een regelmatig terugkerende vraag is of de inspectie nog wel dezelfde kwaliteitseisen moet stellen als voorheen, nu de subsidie per 1 januari 2017 geheel gestopt is. Dit blijven we wel doen, om verschillende redenen. In de eerste plaats gaat het om de waarborgfunctie van het kwaliteitsoordeel. Ouders hebben er recht op te weten of de Nederlandse school in het buitenland voor hun kinderen aansluiting met Nederland realiseert. Een andere reden is dat als de inspectie haar kwaliteitseisen zou laten vallen of verzachten, dat dan de effecten van de bezuinigingen op het Nederlands onderwijs in het buitenland niet meer zichtbaar zijn.

Huiswerk op NTC-scholen

Wat vindt u?

Op veel NTC-scholen wordt huiswerk gegeven. Onder andere om het Nederlands taalaanbod te vergroten, maar ook om de Nederlandse taal thuis nog meer te oefenen, om de ouders op de hoogte te houden van wat er op school aan bod is gekomen en om de leertijd uit te breiden.
Wij horen vaak dat scholen het huiswerk belangrijk vinden. Maar we horen ook vaak dat het leerlingen niet altijd lukt het opgegeven huiswerk (volledig) te maken, omdat ze bijvoorbeeld op de dagschool ook veel huiswerk krijgen.
We zijn geïnteresseerd in hoe u omgaat met en denkt over huiswerk in het NTC-onderwijs. Hierover spreken we dan ook graag tijdens het inspectiebezoek. We kunnen bespreken of het huiswerk helpt om het Nederlands taalaanbod te vergroten, of huiswerk meer leerstofgericht is, welke onderdelen van de lesstof zich wel of niet lenen voor huiswerk en of je huiswerk kunt gebruiken als middel om te differentiëren.

Damesakkoord

Inspectie doet onderzoek naar de gevolgen van het wegvallen van de subsidie

Voor het Nederlands onderwijs in het buitenland komen beperkt middelen beschikbaar vanwege het zogenoemde Damesakkoord (tussen twee vrouwelijke ministers van onderwijs). Deze middelen komen beschikbaar doordat België vasthoudt aan afspraken uit het zogenoemde Herenakkoord (destijds tussen twee mannelijke ministers van onderwijs) van begin jaren negentig tussen België en Nederland. Jaarlijks wordt 330.000 euro extra ter beschikking gesteld voor de versterking van de kwaliteit van het Nederlands onderwijs wereldwijd. Het akkoord krijgt z’n uitwerking in jaarlijkse of tweejaarlijkse werkprogramma’s met meer concrete afspraken tussen de betrokken partijen.

In hetzelfde Damesakkoord hebben Nederland en België afgesproken dat de Inspectie van het Onderwijs tegen de zomer van 2017 in voorbereiding met de Stichting NOB een rapport uitbrengt over de gevolgen van de eerdergenoemde bezuinigingen. Ook de Stichting Vlamingen In de Wereld wordt hierbij betrokken. Bij het onderzoeken van de gevolgen gebruiken we onder andere alle passages in de rapporten van de schoolbezoeken vanaf 2014 over de gevolgen van de bezuinigingen bij deze rapportage.

Meer informatie over het Damesakkoord leest u op stichtingnob.nl.

Planning inspectiebezoeken

2017

De inspectie heeft bezoeken aan Nederlandse scholen in het buitenland gepland voor het hele jaar 2017. Bekijk de planning van de bezoeken
Het gaat hier om een conceptplanning. Een aantal maanden voor een bezoek nemen we nog contact op met de scholen. Heeft u nu al vragen over de planning? Stuur dan een e-mail naar buitenland@onderwijsinspectie.nl. Ook wanneer u overweegt om de aansluiting met de Stichting NOB te beëindigen, verzoeken we u om dat via dit mailadres kenbaar te maken Bekijk de planning van de bezoeken op onderwijsinspectie.nl.

Contact

Team Buitenland

Ouders en scholen kunnen vragen over het toezicht op Nederlands onderwijs in het buitenland per Team Buitenland voorleggen via e-mail of telefoon:
• ouders: 0031-77 46 56 767
• scholen: 0031-30 67 06 060
De vertrouwensinspecteurs zijn bereikbaar op 0031-30 67 06 001.

Wist u dat:

Abonneren op de nieuwsbrieven

- u zich kunt abonneren op de nieuwsbrieven van de inspectie, bedoeld voor het onderwijsveld in Nederland? De inspectie geeft in deze nieuwsbrieven uitleg over het toezicht in Nederland en veranderingen daarin. Zo zijn er eigen nieuwsbrieven voor primair, speciaal en voortgezet onderwijs. Op abonneren.rijksoverheid.nl kunt u zich aanmelden voor nieuwsbrieven of archief bekijken.
- dat ook het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap regelmatig nieuwsbrieven Primair Onderwijs en Voortgezet Onderwijs uitbrengt? Kijk voor meer informatie op abonneren.rijksoverheid.nl.
- in veel schoolgidsen nog niet de juiste gegevens van de inspectie zijn opgenomen?
Het juiste adres is: Inspectie van het Onderwijs, Team Buitenland
Spoorlaan 420
5038 CG Tilburg
Nederland

Colofon

Loket

0031-886 696 060
(ma-vr 09:00 - 17:00 uur)