Nieuwsbrieven & e-mailattenderingen

< Terug naar overzicht van deze nieuwsbrief

31 oktober 2017

Netwerkdag markeert start ANVS als zelfstandig bestuursorgaan

Sinds 1 augustus 2017 is de ANVS een zelfstandig bestuursorgaan (zbo). Ter gelegenheid hiervan organiseerde de ANVS op 28 september de netwerkdag ‘Kennismaken, kennis delen’. Tijdens dit symposium tekenden de ANVS en tien overheidspartners samenwerkingsovereenkomsten, om gezamenlijk de veiligheid bij gebruik van radioactiviteit en ioniserende straling te bevorderen. Als symbool van het belang hiervan gingen kinderen in gesprek met professionals uit de nucleaire en stralingswereld. ’s Middags konden de deelnemers in diverse workshops hun ervaringen uitwisselen. 

’De organisaties waaruit de ANVS is ontstaan, waren teveel versnipperd’, zegt bestuursvoorzitter Jan van den Heuvel in zijn toespraak tijdens de netwerkdag. ’Dit hebben we geregeld en nu lopen we internationaal zelfs voorop.’ Met de oprichting van de ANVS op 1 januari 2015 werden de medewerkers van deze organisaties ondergebracht in één deskundige autoriteit. Ook de directeur van de Slovenian Nuclear Safety Administration Authority Andrej Stritar zegt in zijn toespraak dat hij blij is dat er een einde is gekomen aan de versnippering. Nu de ANVS per 1 augustus 2017 onafhankelijk is geworden, wordt ook voldaan aan de internationale vereisten die hiervoor gelden. Als zbo is de ANVS eindverantwoordelijk voor de uitvoeringsbevoegdheden op het gebied van nucleaire veiligheid en stralingsbescherming.

Missie
De ministerraad nam in januari 2014 het besluit tot de vorming van de ANVS om twee redenen: bundeling van kennis en onafhankelijkheid. ‘De basisgedachte van dit besluit was om goed onderscheid te maken tussen de verantwoordelijkheid voor alles op het gebied van energiepolitiek aan de ene kant en veiligheid aan de andere kant’, aldus Jan van den Heuvel in zijn toespraak. Een zbo voert overheidstaken uit, maar valt niet direct onder het gezag van een minister. In deze rechtsvorm wordt de onafhankelijkheid van de ANVS geborgd. De secretaris-generaal van het ministerie van Infrastructuur en Milieu Lidewijde Ongering gaf in haar toespraak aan ‘het volste vertrouwen te hebben dat de ANVS volledig toegerust is om deze missie te volbrengen’.

Samenwerkingsovereenkomst met tien partners
Tijdens de netwerkdag tekenden de ANVS en tien overheidspartners, waaronder het ministerie van Defensie en de Inspectie Leefomgeving en Transport een samenwerkingsovereenkomst met als doel het gezamenlijk bevorderen van de veiligheid bij gebruik van radioactiviteit en ioniserende straling en gericht op de bescherming tegen die straling van patiënten, milieu, bevolking en werknemers in Nederland. Er wordt samengewerkt op het terrein van beleidsontwikkeling, regelgeving, vergunningverlening en toezicht en handhaving. Op basis van de samenwerkingsovereenkomst zullen tussen twee of meer partijen werkafspraken worden gemaakt.

Kindercorrespondent
Met hulp van de Kindercorrespondent Tako Rietveld stelden een aantal kinderen openhartige en kritische vragen aan een panel bestaande uit Carlo Wolters, directeur van de kerncentrale Borssele, Linda Janssen, stralingscoördinator bij het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis en Eric van Leeuwen, stralingscontroleur bij de COVRA. Uit de gesprekken bleek dat alle partijen aan tafel graag meedenken over vraagstukken voor de toekomst met de generatie van de toekomst.

Contact met het werkveld
Na de lunch volgde een lezing over risicoperceptie en risicocommunicatie door hoogleraar risicomanagement Danielle Timmermans en daarna konden de deelnemers in verschillende workshops hun kennis en ervaringen uitwisselen. Als afsluiting gaf Van den Heuvel aan dat het één van de eisen is van de Wet op de zbo’s dat de ANVS regelmatig in contact staat met het werkveld. ‘De netwerkdag was daarvoor een goede vorm en deze ontmoeting smaakt naar meer’.

Lees meer:
Netwerkdag ANVS 2017


Campagne jodiumdistributie: van beleidstafel tot deurmat

In de maand oktober kregen 1,2 miljoen huishoudens een doosje met jodiumtabletten thuisgestuurd. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) informeerde de mensen die daarvoor in aanmerking kwamen zo goed mogelijk door middel van een communicatiecampagne. De ANVS stelde bovendien een toolbox beschikbaar voor de veiligheidsregio’s met onder andere teksten en animaties over wat de overheid doet en wat je zelf kunt doen bij kernongevallen. Hoe verliep de campagne, welke middelen hebben de veiligheidsregio’s ingezet en hoe reageerden de mensen die de tabletten ontvingen? ‘De meeste vragen kwamen via Facebook.’   

Sinds 1987 heeft de Nederlandse overheid een landelijke voorraad met jodiumtabletten. Deze kunnen helpen om schildklierkanker te voorkomen na een kernongeval. De kans op een kernongeval is heel klein. Maar als het gebeurt, scheelt het kostbare tijd als omwonenden dan al de pillen in huis hebben. In oktober zijn de tabletten verspreid: van centrale opslag naar het eigen medicijnkastje van mensen die ervoor in aanmerking komen.  

Gelaagde informatievoorziening
Het ministerie van VWS had al zoveel mogelijk informatie beschikbaar op het moment dat de tabletten werden uitgedeeld. Om het niet te ingewikkeld te maken, is deze informatie gelaagd aangeboden. In de flyer bij de jodiumtabletten staat informatie over waarom en hoe je ze moet slikken en hoe je wordt geïnformeerd tijdens een kernongeval. Voor verdere informatie verwijst de flyer door naar de website waaromkrijgikjodiumtabletten.nl. Als daar het antwoord op de vraag niet staat, kun je terecht bij Informatie Rijksoverheid. En als ze daar geen antwoord hadden, staat VWS klaar om vragen te beantwoorden, indien nodig met hulp van andere organisaties zoals de ANVS. ‘We hebben de informatie afgestemd met de veiligheidsregio’s en met de GGD GHOR Nederland’, zegt Sebastiaan Buijs, communicatieadviseur bij VWS. ‘Zij verspreidden het verder onder de gemeenten.’ Myrte Sival, coördinator risicocommunicatie bij de Veiligheidsregio Twente: ‘Deze gelaagde informatievoorziening was landelijk afgesproken. Daarom maakten we eerst gebruik van de informatie van VWS over de jodiumtabletten en hebben we daarna pas de animaties van de ANVS op de website gezet. Deze zijn echt supermooi en konden we heel goed gebruiken.’

Animaties en infographics
Ook Estella Kuppens, communicatieadviseur bij de Veiligheidsregio Zuid-Limburg, was blij met de toolbox van de ANVS. ‘De bewoners hier willen weten wat de risico’s zijn van de kerncentrale van Tihange, in België. Het is fijn dat de ANVS niet alleen teksten aanleverde, maar ook animaties en infographics, want niet iedereen kan makkelijk lezen of heeft daar zin in. Doordat de ANVS dit oppakte, is er eenduidigheid in het materiaal dat de veiligheidsregio’s aanbieden.’ Volgens Kuppens reageerden mensen vooral via Facebook, bijvoorbeeld via het account van de gemeente Maastricht. Zelf kreeg ze niet veel reacties. ‘Mensen wisten heel goed de weg te vinden naar VWS’.

Facebook
‘De meeste vragen kwamen via Facebook’, zegt ook Buijs. ‘Het was leuk om te zien dat de gemeenten deze zelf al goed konden beantwoorden. Aan het begin van de distributie wilden veel mensen weten waarom ze de tabletten wel of juist niet kregen. Later waren ze benieuwd op welke onderzoeken het besluit om te tabletten uit te delen was gebaseerd. We hebben toen bij de ANVS een bronnenlijst opgevraagd. Weer later, toen de distributie wat langer duurde, vroegen veel mensen waar hun doosje bleef. We pasten steeds de vragen en antwoorden op de website hierop aan. En we hebben een postcodechecker gemaakt, zodat mensen snel konden zien of ze de tabletten kregen.’ Voorlichter Bianca Evers van Informatie Rijksoverheid beaamt dat de meeste reacties via Facebook kwamen. ‘Maar als ze persoonlijke vragen hebben, bellen of mailen ze liever. Sommigen hebben bijvoorbeeld schildklierproblemen en willen weten of ze de tabletten dan wel mogen innemen. We verwijzen ze dan naar de huisarts.’ Evers heeft veel mensen gerust kunnen stellen door uit te leggen dat ze van de overheid een instructie krijgen wanneer ze de jodiumtabletten moeten gebruiken en dat de overheid bij een kernongeval indien nodig ook andere maatregelen kan nemen, zoals schuilen en evacueren.

Vertrouwen
Tijdens de campagne werkte het ministerie van VWS veel samen met andere organisaties, zoals het ministerie van Economische Zaken, dat verantwoordelijk is voor het kernenergiebeleid. Buijs: ‘Ook de samenwerking met het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum was belangrijk, zij wisten ons te vertellen dat zes honden een doosje tabletten hebben opgegeten en dat zeven kinderen per ongeluk tabletten hebben ingeslikt. Dat kon gelukkig geen kwaad. De ANVS heeft ons geholpen met informatie over de veiligheid van kernreactoren. De samenwerking verliep heel goed, iedereen wist elkaar te vinden en we hadden vertrouwen in elkaars werk.’

Een doosje met vragen
De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant heeft, aanvullend op de informatie van het ministerie van VWS en de toolbox van de ANVS, een eigen campagne opgezet: ‘Een doosje met vragen’. Marieke van Wijk, hoofd communicatie van de veiligheidsregio: ‘Voor de zomer hoorden wij dat de huishoudens die vijf jaar geleden al jodium hadden gekregen, dat nu niet meer krijgen. Dat zijn precies die bewoners die zich het meest ongerust maken. We hebben afspraken gemaakt met de betreffende gemeenten en die hebben alsnog een aantal doosjes in huis gehaald om te verstrekken aan degenen die dat graag wilden. Verder hebben we mensen door middel van een facebookcampagne doorgeleid naar onze website met antwoorden op de meest gestelde vragen. Voor andere vragen werden ze direct doorverwezen naar VWS. Er zijn best veel reacties gekomen, vooral via Facebook. De meeste vragen gingen over waarom de bewoners die het dichtste bij een centrale wonen deze keer geen pillen kregen.’

Schuilkelders
Ook in Twente waren er al eerder jodiumtabletten uitgedeeld, onder andere in Dinkelland en Losser, binnen de 25 kilometerzone van de kerncentrale Emsland in het Duitse Lingen. ‘Het ging om ongeveer 3000 adressen’, zegt Sival. ‘Die hebben we allemaal een brief gestuurd waarin stond dat ze de tabletten konden ophalen bij de gemeente. Daar heb ik eigenlijk nog de meeste reacties op gekregen, zo’n twintig telefoontjes.’ Volgens Sival is de bevolking van Twente vrij nuchter over de kerncentrale in Duitsland. ‘In het zuiden was er altijd al meer ophef over kerncentrales, maar hier speelt dat niet zo. Wel was er aandacht van de lokale media. Er is een journalist naar Lingen gegaan om daar met experts en met voor- en tegenstanders van kernenergie te praten. Een andere journalist wilde graag de schuilkelders zien. Dat is best logisch omdat we het in verband met een kernongeval ook over de maatregel schuilen hebben. In de animatie van de ANVS wordt wel mooi uitgelegd dat daarmee wordt bedoeld dat je ergens naar binnen moet gaan.’ 

Bijzondere groepslocaties
De jodiumtabletten zijn nu huis-aan-huis verspreid. Bijzondere groepslocaties, zoals kinderdagverblijven en inrichtingen voor mensen met een beperking, kunnen zich hier via de website waaromkrijgikjodiumtabletten.nl ook al voor aanmelden. Buijs: ‘Normaal worden er in Nederland tussen kerst en oud en nieuw 400 duizend pakketjes bezorgd, buiten de reguliere verzending om. Nu waren dat in de regio’s 140 duizend doosjes per dag. We hebben echt een campagne gemaakt van de beleidstafel tot de deurmat!’.

Lees meer:
- Waaromkrijgikjodiumtabletten.nl (ministerie van VWS)
- Eendoosjemetvragen.nl (veiligheidsregio Midden- en West-Brabant)
- Bescherming bij kernongevallen (toolbox ANVS)

Nieuwe regelgeving stralingsbescherming

Begin volgend jaar wordt in ons land de regelgeving op het gebied van stralingsbescherming in zijn geheel vervangen. Aanleiding daarvoor is nieuwe Europese regelgeving: richtlijn 2013/59/EURATOM, de Basic Safety Standards (BSS). Deze richtlijn wordt per 6 februari 2018 in de Nederlandse wet- en regelgeving geïmplementeerd. Het huidige Besluit stralingsbescherming (Bs) wordt dan vervangen door een geheel nieuw besluit: het Besluit basisveiligheidsnormen stralingsbescherming, het Bbs.

Voor iedereen die werkt met ioniserende straling verandert de naamgeving van de verschillende deskundigen die namens de ondernemer een rol hebben in het veilig werken met bronnen van ioniserende straling en de daarvoor geldende opleidingseisen. Enkele voorbeelden: de toezichthoudend deskundige heet straks toezichthoudend medewerker stralingsbescherming (TMS). De opleiding van de TMS hangt straks ook af van het type toepassing. De (algemeen) coördinerend deskundige heet straks stralingsbeschermingsdeskundige. Deze deskundige kan straks op twee verschillende niveaus worden opgeleid.

Andere waarden voor vrijstelling en/of vrijgave
Ook zijn er straks andere waarden voor vrijstelling en/of vrijgave van radioactieve stoffen in de afvalverwerking, olie-, gas- en geothermie, onderzoeksector en medische sector. De ANVS, de betrokken ministeries Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en brancheorganisaties informeren, ieder vanuit hun eigen rol, verantwoordelijkheden en kanalen, actief over de implementatie van BSS en de betekenis ervan. Dit is een vervolg op het participatieproces, waarin sinds 2016 door middel van bijeenkomsten informatie is uitgewisseld.

Nieuwe, digitale dienstverlening
Het doen van kennisgevingen en het aanvragen van vergunningen en registraties verandert ook. Met de inwerkingtreding van de nieuwe regelgeving, start de ANVS met een nieuw systeem voor digitale dienstverlening. Er komen slimme webformulieren en een statusterugmelding. De digitale aanvraag van vergunningen wordt in de loop van 2018 ingevoerd.

Meer informatie?
De ANVS en betrokken departementen informeren het werkveld. Alle conceptwetteksten en verslagen van consultatiebijeenkomsten staan online op het platform Overlegorgaan Infrastructuur en Milieu (OIM). Om deze stukken te downloaden is een inlogcode nodig. Deze kun je aanvragen via info@anvs.nl.

Succesvolle consultatiebijeenkomst stralingsbescherming

Bijna zestig mensen kwamen op donderdag 21 september bijeen in hartje Utrecht, voor een consultatiebijeenkomst over het Besluit basisveiligheidsnormen stralingsbescherming (Bbs). Onder hen vertegenwoordigers van onder andere industrie, ziekenhuizen, dierenartsen, tandartsen en afvalverwerkers. Vertegenwoordigers van de ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en de ANVS gaven een toelichting op de toekomstige regelgeving en beantwoordden vragen.

Het werkveld had zich zichtbaar goed voorbereid. De deelnemers stelden gerichte vragen, die ze soms al eerder als zienswijzen aan de ANVS hadden gemaild. Op veel vragen konden de vertegenwoordigers van de ministeries van SZW en VWS en de ANVS antwoord geven. Ook waren er inhoudelijke aanvullingen die de kwaliteit van de uiteindelijke wetsteksten verder completeren. De presentaties en verslagen van bijeenkomsten zijn, met een inlogcode, te vinden in het ledendomein. Heb je geen inlogcode? Stuur dan een bericht aan info@anvs.nl onder vermelding van ‘aanvraag inlogcode’.

Laatste fase
Momenteel wordt publicatie van het Bbs in het Staatsblad voorbereid. Vermoedelijk vindt dit medio november plaats. Dan start ook een zogenoemde ‘nahangprocedure’, waarbij het gepubliceerde besluit opnieuw wordt voorgelegd aan de Eerste en Tweede Kamer. De laatste stap is dat de inwerkingtreding met een Koninklijk Besluit wordt geregeld.

Toolkit regelgeving stralingsbescherming

Over de wijziging van de regelgeving stralingsbescherming stelt de overheid informatie beschikbaar. Daarnaast ondersteunt de ANVS haar partners in de communicatie richting het brede werkveld.

In een nieuw opgezette toolkit regelgeving stralingsbescherming komt tot begin volgend jaar divers communicatiemateriaal beschikbaar voor organisaties om te gebruiken bij voorlichting over de nieuwe regelgeving. Denk aan een standaard presentatie, vragen en antwoorden, beeldmateriaal en online banners.

Actuele informatie
Met de online banners kunnen brancheorganisaties op de eigen website verwijzen naar het digitale dossier bij ANVS, met actuele informatie over de regelgeving stralingsbescherming. De banners zijn in drie formaten beschikbaar en in verschillende bestandstypen te downloaden via de toolkit. Kijk op autoriteitnvs.nl/stralingsbescherming.

Colofon

Dit kwartaalbericht is een uitgave van de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming