Nieuwsbrieven & e-mailattenderingen

< Terug naar overzicht van deze nieuwsbrief

8 april 2016

Hierbij ontvangt u het eerste kwartaalbericht van de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS). Dit kwartaalbericht bevat een aantal interviews en daarnaast vindt u actuele nieuwsitems en een overzicht van de belangrijkste webstatistieken. We zijn benieuwd naar uw mening over ons kwartaalbericht. Heeft u opmerkingen, vragen, mist u iets of zijn er onderwerpen waarover u graag wilt lezen? Laat het weten en geef uw visie op het kwartaalbericht door te mailen naar info@anvs.nl.

Veel leesplezier!

Naar een onafhankelijke autoriteit

Sinds 1 januari 2015 fungeert de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) nog als een dienst van het ministerie van IenM,  met het vooruitzicht dat we na instemming van de wetgever over enige tijd een Zelfstandig Bestuursorgaan (ZBO) zijn. Dit onderstreept het belang van  een organisatie die onafhankelijk besluiten kan nemen over nucleaire veiligheid en stralingsbescherming. Ons takenpakket daarbij is breed: we adviseren de minister van IenM over beleid en wetgeving, vaardigen uitvoeringsregels uit, verlenen vergunningen, verrichten beoordelingen, houden toezicht en zullen zo nodig handhaven. En we leveren onze bijdrage tijdens een onverhoopte crisissituatie.

Dit alles doen we met het oog op maximale veiligheid voor mens en omgeving. Maar zorgen voor veiligheid kunnen we niet alleen. Dat doen we met collega’s van andere overheidsorganisaties, in binnen –en buitenland. We spreken bedrijven en instellingen aan op hun verantwoordelijkheid, en communiceren en werken samen met veiligheidspartners, bestuurders, NGO’s en burgers. Om te laten zien wat we doen en met wie, hebben we het voornemen om vier maal per jaar een kwartaalbericht te publiceren. De eerste proeve daarvan treft u hierbij aan. Wij geven hiermee inzicht in ons werk en laten ook anderen daarover aan het woord. Wilma Tolud, één van de inspecteurs van de ANVS, vertelt over de wederzijdse inspecties. En ik ben zeer verheugd met de bijdrage van Jaap Gelok, burgemeester van Borsele, over de afspraken die hij en andere burgemeesters maakten met de minister van IenM. Ik hoop dat anderen hem volgen.

Ik ben benieuwd of dit bericht aan de verwachting voldoet en nodig u, lezer, van harte uit om te reageren.

Jan van den Heuvel,
Directeur

'Het is belangrijk dat we elkaar kennen en spreken'

Inwoners van Nederlandse gemeenten in de grensstreek met België moeten beter geïnformeerd worden over incidenten bij Belgische kernenergiecentrales. Dat en meer heeft minister Melanie Schultz van Haegen van het ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) op 18 januari 2016 afgesproken met zes burgemeesters uit Zeeland en Limburg. Burgemeester Jaap Gelok van Borsele was één van hen. 'Het is heel belangrijk dat we allemaal hetzelfde zeggen.'
 
In de media zijn recent verschillende berichten verschenen over incidenten bij de Belgische kerncentrales in Doel en Tihange. Dat komt omdat deze kerncentrales volgens de Belgische wetgeving alle incidenten meteen moeten melden. ‘Daardoor ontstaat er wat rumoer bij de collega’s in de omgeving van Doel’, zegt Gelok. ‘Binnen de Veiligheidsregio Zeeland ben ik verantwoordelijk voor nucleaire veiligheid en als zodanig krijg ik wel wat vragen. Maar die kunnen we allemaal beantwoorden.’ De meldingsplicht in België betekent bijvoorbeeld dat de burgemeester er in januari van op de hoogte werd gesteld dat er een bewaker in Doel onwel werd. Gelok: ‘In de media leek het net of dat wat met de kernenergiecentrale te maken had’.
 
Informatie
Op 18 januari 2016 spraken zes burgemeesters uit de grensregio met de minister van IenM over de Belgische kerncentrales. ‘We hebben toen afgesproken om de informatievoorziening vanuit Nederland en vanuit België op elkaar af te stemmen’, aldus Gelok. ‘Het is heel belangrijk dat we allemaal hetzelfde zeggen en dat de burgers dezelfde informatie krijgen.’ Volgens de burgemeester verloopt de samenwerking met België goed: ‘De nucleair veiligheidscoördinator van de Veiligheidsregio Zeeland heeft wekelijks contact met Electrabel, de uitbater van de kernreactor in Doel’.
 
Rondleiding
Naar aanleiding van de berichtgeving over de Belgische centrales krijgt de burgemeester ook vaak vragen over de veiligheid van de kerncentrale Borssele (KCB). Volgens Gelok organiseert de eigenaar van deze centrale, de Elektriciteits Productiemaatschappij Zuid-Nederland (EPZ), in het voorjaar een bijeenkomst met burgemeesters van omliggende gemeenten over ‘Veiligheid en Beveiliging’. EPZ zal een presentatie geven over de stresstest, of het ‘robuustheidsonderzoek’ dat in de centrale is uitgevoerd. Gelok: ‘Ze vertellen dan hoe ze dat onderzoek hebben gedaan en hoe de aanbevelingen worden geïmplementeerd. En de burgemeesters krijgen een rondleiding in de centrale. Dan kunnen ze zien dat de KCB alive and kicking is’.
 
Middelburg
Op 15 februari 2016 was er een bijeenkomst van Provinciale Staten op het stadhuis van Middelburg met de eigenaar van de Belgische centrales, Electrabel, de Nederlandse Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) en het Belgische Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC). Ook hier was de conclusie dat er beter gecommuniceerd moet worden over mogelijke incidenten bij de centrales in Doel. ‘Die bijeenkomst heeft veel zin gehad’, vindt Gelok, ‘want we hebben daar met elkaar kennis kunnen maken. Het is heel belangrijk dat we elkaar kennen en spreken.’
 
Terughoudend                                                                           
‘Ik ben al veertien jaar burgemeester’, zegt Gelok tot slot, ‘maar er is nog nooit zoveel te doen geweest rond de veiligheid van kerncentrales als de laatste tijd. Nu hoor ik weer dat de filters van de centrale in Doel niet goed zouden zijn, terwijl die net zijn vervangen. Ik zou zeggen: Wees terughoudend met opmerkingen als je zelf nog nooit in een kerncentrale geweest bent. Ga je eerst eens goed oriënteren.’

Gezamenlijke inspecties: samenwerken en leren

De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) en het Belgische Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) inspecteerden op 20 januari van dit jaar de Belgische kerncentrale van Doel en op 8 maart de kerncentrale Borssele. Deze gezamenlijke inspecties maken deel uit van internationale afspraken. Wilma Tolud, inspecteur bij de ANVS, was bij beide inspecties aanwezig.

‘Samenwerken en van elkaar leren’, dat is volgens Tolud het belang van de gezamenlijke inspecties. ‘Nederland is op nucleair gebied heel klein, we hebben maar één operationele kerncentrale. In april 2016 gaat Tolud als ‘plantinspecteur’ met de Zwitserse Federale Nucleaire Veiligheidinspectiedienst (ENSI) mee op inspectie bij de Gösgen kerncentrale. Ook bij deze inspectie is kennisoverdracht en het delen van inzichten het belangrijkste doel. ‘In Zwitserland zijn ze bijvoorbeeld bezig met het digitaliseren van veiligheidssystemen’, zegt ze. ‘Ze zijn daar al heel ver mee, wij kunnen daar veel van leren’. De kerncentrale in Zwitserland is, net als alle kerncentrales in Europa, in de afgelopen jaren onderworpen aan een stresstest. De aanleiding hiervoor was de ramp met de kerncentrales in Fukushima in maart 2011. Tolud: ‘Bij een stresstest wordt gekeken of de centrale bestand is tegen natuurrampen zoals aardbevingen of overstromingen. Maar er wordt ook gekeken naar andere zaken zoals vliegtuigongevallen. In Zwitserland gaan we kijken hoe de stresstest is uitgevoerd en hoe de centrale er nu voor staat.’  

Workshops
Behalve naar Zwitserland is Tolud ook van plan om naar Engeland te gaan voor een gezamenlijke inspectie. Eind vorig jaar bezochten Franse inspecteurs de kerncentrale Borssele. Door buitenlandse waarnemers bij inspecties uit te nodigen en als waarnemer mee te doen met inspecties van buitenlandse collega-autoriteiten, krijgen de inspecteurs zelf de kans om hun methodes te vergelijken en om kennis en praktijkervaringen uit te wisselen. De waarnemende  inspecteurs kunnen de technische installatie met eigen ogen zien en zich een beeld vormen van de inspectiemethoden. Achteraf wordt de inspectie gezamenlijk geëvalueerd en worden inzichten uitgewisseld. Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) geeft richtlijnen over wat moet worden geïnspecteerd en volgens welke methode. Tolud: ‘De IAEA moedigt deze wederzijdse bezoeken aan door workshops te organiseren waar inspecteurs van verschillende landen elkaar ontmoeten. En vorig jaar april heeft the EU Clearinghouse een internationale workshop georganiseerd  in onderzoekslocatie Petten. Daar heb ik de Zwitserse inspecteur ontmoet die mij heeft uitgenodigd voor een inspectie in de Gösgen kerncentrale.’

Deskundigheid
Ook bij de inspectie van de kerncentrale in Doel ging het om de implementatie van de aanbevelingen uit de stresstest. Bij de inspectie in Borssele lag de focus op de wijzigingen die tijdens de jaarlijkse onderhoudstop van 2016 in de kerncentrale worden doorgevoerd. De ANVS heeft een aantal wijzigingsplannen inhoudelijk getoetst en beoordeelt of de opgelegde eerdere bevindingen zijn doorgevoerd. Tolud: ‘De ANVS investeert in de deskundigheid van haar inspecteurs. We krijgen regelmatig bijscholing. En door de samenwerking tijdens de wederzijdse inspecties leren we van de ervaringen in het buitenland. Dat is van ook belang als het gaat over veiligheid.’

Statistieken website ANVS, eerste kwartaal 2016

De pagina Aanvragen en melden is het best bezochte onderdeel op de ANVS-website. Zowel in januari, februari als maart 2016 is deze pagina door meer dan 2000 bezoekers bekeken. In januari en februari 2016 was Stralingsbescherming het best bezochte onderwerp (resp. 131 en 180 bezoekers) en in maart was dat het Overzicht ongewone gebeurtenissen (214 bezoekers). Het formulier ‘melding röntgentoestellen’ was in alle drie de maanden van het eerste kwartaal van 2016 het meest gedownloade document (tussen de 150 en 200 keer per maand).

Colofon

Dit kwartaalbericht is een uitgave van de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming