< Terug naar overzicht van deze nieuwsbrief

Jaargang 2016, Nummer 28, 23 september 2016

Met deze Nieuwsbrief informeren wij administrateurs, controllers, toezichthouders e.a. over recente ontwikkelingen rond het thema jaarverslaggeving in het onderwijs.
Deze Nieuwsbrief is informatief van aard en er kunnen dan ook geen rechten aan worden ontleend.

XBRL en uw jaarrekening

Nu alle scholen en universiteiten hun jaarcijfers over 2015 via het XBRL-portaal hebben aangeleverd, gaan we verder met het vervolg. Immers, vanaf het verslagjaar 2016 is het de bedoeling dat u uw volledige jaarrekening via XBRL opstelt en aanlevert. Dat betekent dat ook de tekstuele zaken een plek krijgen, zoals de inleiding / toelichting, de waarderingsgrondslagen, de rubriek niet uit de balans blijkende zaken, gebeurtenissen na balansdatum en het overzicht met verbonden partijen. Daarnaast wordt er ruimte gemaakt voor het geven van een toelichting bij de jaarrekeningposten. Bij die toelichting kunt u dan kiezen uit geen toelichting, enkel tekst of een toelichtende tabel (specificatie). Ook wordt de mogelijkheid geboden om naast de enkelvoudige jaarrekening ook de geconsolideerde jaarrekening op te stellen in XBRL.
Deze dagen komt de profversie gereed en gaan de pilotgroepen aan de slag met het testen. We hopen dan eind dit jaar gereed te zijn.
De voortvarende invoering van XBRL bij de jaarcijfers 2015 heeft goede moed gegeven en sterkt ons in het streven om de aanlevering van de volledige jaarrekening straks net zo gemakkelijk te laten verlopen als het afgelopen jaar. En naar verwachting nog beter en sneller, immers: U krijgt alle over 2015 ingediende jaarcijfers teruggekoppeld, zodat u die zo kunt inlezen in uw jaarrekening 2016.

Wilt u ook alvast vertrouwd raken met de volledige jaarrekening in XBRL? Doe dan mee met de gebruikers / testgroep. Meld u dan snel aan via de site xbrl@duo.nl.
Daar kunt u ook terecht met al uw XBRL-vragen.

Samenwerkingsverbanden attentie:

Bij de ontvangst van de jaarcijfers over 2015 hebben wij geconstateerd dat veel Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs in de staat van baten en lasten de ontvangen rijksbijdragen aan de batenkant niet salderen met de doorbetalingen, maar deze doorbetalingen als last boeken onder post Overige lasten. Omdat geen sprake is van een 'last' maar louter van een doorbetaling, is dat niet de bedoeling. Bovendien vertekent dat uw financiële kengetallen. Het speelt pas weer volgend jaar, maar nu alvast verzoeken wij de Samenwerkingsverbanden om in de jaarrekening de eerst beschreven methode toe te passen en dus de doorbetalingen te salderen met de ontvangen rijksbijdrage SWV.

Aanpassing Regeling Jaarverslaggeving onderwijs (RJO) en RJ660

Dit najaar wordt de Regeling Jaarverslaggeving Onderwijs op enkele punten aangepast. Dit betreft de volgende zaken:
a. Een aanpassing van het toepassingsgebied van het Burgerlijk Wetboek in verband met de deponering van de jaarverslaggeving bij de Kamer van Koophandel. Daarover is al eerder bericht.
b. Een aanpassing als gevolg van de afspraken rond de Wet Normering Topinkomens. Dit betreft de opname van vergelijkende gegevens van het voorgaande verslagjaar.
c. Een uitbreiding van de verantwoording met betrekking tot de aanwending van gelden uit het zogeheten Profileringsfonds in de sector HO, waarover in mei bericht is gezonden.
d. Een kleine aanpassing van de inrichtingsvereisten voor de Continuïteitsparagraaf in het jaarverslag (zie verderop in deze Nieuwsbrief), en
e. Het aanwijzen van de XBRL-methode voor de aanlevering van de jaarcijfers.

De voorgenomen aanpassingen in de RJO moeten nog worden afgestemd in de OCW/RJ-werkgroep, alvorens zij worden gepubliceerd.

Nieuw Onderwijsaccountantsprotocol beschikbaar

De Inspectie van het Onderwijs / Directie rekenschap heeft bericht dat het Onderwijsaccountantsprotocol OCW/EZ 2016 nu beschikbaar is op de website van de Inspectie van het Onderwijs, www.onderwijsinspectie.nl in het Archief in de rubriek Publicaties. Deze versie van het protocol wordt - eerder dan u tot nu gewend was - in september 2016 als bijlage bij de ministeriële regeling Onderwijsaccountantsprotocol OCW/EZ 2016 gepubliceerd in de Staatscourant.
U kunt het accountantsprotocol ook rechtstreeks raadplegen via de link: http://www.onderwijsinspectie.nl/onderwerpen/onderwijsaccountantsprotocol/documenten/publicaties/2016/06/22/onderwijsaccountantsprotocol-ocw-ez-2016
Het accountantsprotocol wordt beschikbaar gesteld in de vorm van een PDF-versie. In deze versie kunnen gebruikers de onderliggende wet- en regelgeving en overige relevante documenten raadplegen door het klikken op de links in de tekst.

Openbaarmaking jaarverslag (herhaling)

In diverse branchecodes voor goed bestuur is opgenomen dat alle instellingen hiertoe zullen overgaan. De PO-raad en de VO-raad hebben onlangs nogmaals een oproep gedaan. Dus als u dat nog niet hebt gedaan: Doe het meteen even. Indien onvoldoende gevolg wordt gegeven aan de oproep tot openbaarmaking ziet het er naar uit dat de openbaarmaking via de website wettelijk zal worden geregeld.

Maatwerkbekostiging asielzoekerskinderen

Regelmatig ontvangen wij vragen over de verantwoording van de maatwerkbekostiging, die scholen in de sectoren po en vo kunnen aanvragen voor de opvang van asielzoekerskinderen.
Ook is bij maatwerkbekostiging sprake van een regulier deel en een aanvullend deel, beide delen kunnen worden samengevoegd en beschouwd als lump sumbekostiging.
De bestedings- en de verantwoordingsbepalingen voor de lump sumbekostiging zijn derhalve op de totale maatwerkbekostiging van toepassing. De maatwerkbekostiging hoeft dus ook niet gescheiden in de jaarrekening te worden opgenomen.

Evaluatieoverleg continuïteitsparagraaf

Begin september is een nieuw evaluatie-overleg gevoerd over de continuïteitsparagraaf in de jaarverslag. Daaraan werd deelgenomen door een brede vertegenwoordiging namens instellingen, branche-organisaties en accountants.
De Inspectie gaf daarbij een presentatie van de bevindingen uit het vervolgonderzoek naar de inhoud en de kwaliteit van de continuïteitsparagraaf in de jaarverslagen 2014.
Enkele belangrijke constateringen:
Ten opzichte van het voorgaande jaar is zeker sprake van verbetering in de diverse onderdelen van de CP. Inhoudelijk moet de informatiewaarde nog verbeteren.
Aanwezigheid
De aanwezigheid van balans en staat van baten en lasten scoren boven 95%. De rapportages over het risicobeheer en de toezichthouder blijven daarbij wat achter.
Informatiewaarde
De Inspectie ziet verbetering maar vindt dat die verbetering langzaam gaat. Zo blijkt dat de onderdelen meerjarenbalans, meerjarenstaat van baten en lasten, inclusief de daarbij gegeven toelichtingen, slechts in 55% van de geselecteerde jaarverslagen zijn aan te merken als voldoende tot goed.
Accountantsrapportage
De accountant heeft in 3,5% van de gevallen een opmerking bij de CP geplaatst. Ook deze betroffen vooral het ontbreken van het deel risicobeheer.
Meerjaren investeringsplannen
De inspectie stelt dat instellingen met majeure investeringen een meerjarenbegroting van minimaal vijf jaren horen op te nemen. Dit is ook aangegeven in de beleidsreactie van de minister bij het huisvestingsonderzoek MBO/HO. Dit wordt meegenomen bij de komende aanpassing RJO.
De toelichting bij zowel de lopende als de geplande investeringsplannen, resulterend in een investeringsbegroting verdient meer aandacht.
Scenario's
De Inspectie zou bij grotere onzekerheden in de leerlingen/deelnemers/studenten
-prognoses meerdere scenario's willen zien, waarbij het meest waarschijnlijke scenario in de CP wordt opgenomen, inclusief een beeld van de gevolgen voor de personele ontwikkeling en de beheersmaatregelen.
Geconsolideerd of enkelvoudig
Van instellingen die een geconsolideerde jaarrekening opstellen wordt verwacht dat zij dezelfde lijn volgen bij de meerjarenbegroting in de CP vanwege de consistentie en de verantwoordelijkheid voor het totaalbeeld.
Voorschriften
Uit dit verdiepend onderzoek blijkt een behoefte aan verduidelijking van de voorschriften: respondenten die betrokken zijn bij het opstellen van continuïteitsparagrafen geven aan dat hen niet altijd duidelijk is hoeveel en wat er precies wordt verwacht.

Naar aanleiding van dit rapport gaat de inspectie in gesprek met branche-organisaties om ideeën te ontwikkelen voor verdere verduidelijking en voorlichting.

Van de kant van de instellingen en de accountants wordt beaamd dat de CP een nuttig financieel administratief instrument is.
De inrichtingsvoorschriften zijn voldoende helder. Alleen kunnen enkele definities van kengetallen duidelijker.

OCW werd erop gewezen dat vooral de onzekerheid over de verwachte rijksbijdrage als een behoorlijke risicofactor wordt gezien.

De aanwezigheid en inbreng van de Administratiekantoren bij dit overleg wordt gemist. Zij worden de volgende keer nadrukkelijk uitgenodigd.

Behalve de eerdergenoemde verbreding naar vijf jaren worden de inrichtingsvoorschriften voor de CP verder niet aangepast. Wel worden enkele definities en toelichtingen verduidelijkt.
Vanaf het verslagjaar 2016 zal sprake zijn van een volledige jaarrekening in XBRL-format. De CP maakt daar - wederom - onderdeel van uit.

Alle instellingen ontvangen later een brief, waarin nader wordt ingegaan op de evaluatie van de Continuïteitsparagraaf in het jaarverslag.
U kunt het volledige inspectierapport - Naar een versterking van het toekomstperspectief in jaarverslagen - vervolgonderzoek naar continuïteitsparagrafen - raadplegen op http://www.onderwijsinspectie.nl/actueel/nieuws/2016/09/21/onderwijsbesturen-meer-aandacht-voor-toekomstperspectief

Colofon

Ministerie van OCW

FEZ/Afd. Jaarverslaggeving
Postbus 16375
Rijnstraat 50
2515 XP  Den Haag