< Terug naar overzicht van deze nieuwsbrief

Jaargang 2016, Nummer 29, 14 november 2016

Met deze Nieuwsbrief informeren wij administrateurs, controllers, toezichthouders e.a. over recente ontwikkelingen rond het thema jaarverslaggeving in het onderwijs.
Deze Nieuwsbrief is informatief van aard en er kunnen dan ook geen rechten aan worden ontleend.

XBRL en uw jaarrekening (vervolg)

Alle testen voor de uitbreiding van XBRL naar de volledige jaarrekening zijn succesvol afgerond. Het is nu mogelijk om voor alle posten een toelichting te geven, met keuze uit een toelichtende tabel of tekst. Ook de grondslagen, die niet uit de balans blijkende verplichtingen etc. kunnen nu worden opgenomen. Tenslotte is ook de WNT-rapportage aangepast aan de meest rencente WNT-regelgeving. Dat betekent dat verder wordt gewerkt naar het beschikbaar stellen van de XBRL-module voor de volledige jaarrekening, zoals die vanaf het verslagjaar 2016 zal gelden.
Ook de wettelijke grondslag hiertoe wordt binnenkort gelegd door aanpassing van de Regeling jaarverslaggeving onderwijs. Voor het verslagjaar blijft de papieren versie van de jaarrekening naast de elektronische aanlevering nog bestaan. De komende jaren wordt bezien of de XBRL-versie kan dienen als formele versie van de jaarrekening. Maar daarvoor zijn nog enkele verdere stappen nodig, waaronder de controleverklaring. Dat komt dus later aan de orde.
De taxonomieversie waarmee u uw jaarrekening 2016 kunt opstellen en (straks) indienen komt naar verwachting op 24 februari 2017 beschikbaar.
Het is de bedoeling dat er op veel plaatsen voorlichtingsbijeenkomsten worden gehouden, waar u een demonstratie kunt bijwonen van het volledige jaarrekeningmodel in XBRL, en waar u ook vragen kunt stellen over de jaarverslaggeving in het algemeen.

WNT

Evenals vorig jaar maakt ook voor het verslagjaar 2016 enkele speciale WNT-tabbladen onderdeel uit van de jaarrekening in XBRL. Daarin zijn de nieuwste ontwikkelingen opgenomen. Waardoor het u redelijk eenvoudig wordt gemaakt de WNT-gegevens in te vullen. Doordat veel gegevens over het voorgaande jaar worden teruggekoppeld en automatisch worden ingelezen, hoeft u alleen de wijzigingen in de namen en bedragen aan te geven. Omdat ook vergelijkende cijfers van het voorgaande verslagjaar onderdeel uitmaken van de module voldoet u met de XBRL-WNT-opgave aan alle rapportagevereisten. Een printversie is dan voldoende voor de opname in uw formele (papieren) jaarrekening.

Samenwerkingsverbanden attentie (2):

In de vorige editie van deze Nieuwsbrief gaven wij aan dat uit de jaarverantwoording van veel Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs bleek dat zij in de staat van baten en lasten de ontvangen rijksbijdragen aan de batenkant niet juist verwerkten. in plaats van gebruik te maken van de daartoe bestemde posten voor de ontvangst en de doorbetalingen, maar deze doorbetalingen als last boeken onder post Overige lasten. Omdat geen sprake is van een 'last'maar louter van een doorbetaling, is dat niet de bedoeling. Bovendien vertekent dat uw financiële kengetallen. Uit de daarop ontvangen reacties blijkt dat een nadere verduidelijking op zijn plaats is.
SWV verantwoorden de rijksbijdrage op post Rijksbijdrage en boeken vervolgens de doorbetalingen op past Doorbetaalde rijksbijdrage. instellingen die de doorbetalingen van een SWV ontvangen, boeken deze op de post Rijksbijdrage. Het gebruik van de post overige lasten is NIET de bedoeling.

Openbaarmaking jaarverslag (herhaling)

De afgelopen maanden is veel aandacht besteed aan het stimuleren van alle instellingen om hun volledige jaarverslag op de eigen website te plaatsen. Die publicatie staat ook genoemd als een van de afspraken in de branchecode Goed bestuur. Helaas is gebleken dat dit er niet toe heeft geleid dat alle instellingen in de sectoren PO en VO hun jaarverslag inderdaad op de site hebben geplaatst. Omdat er weinig heil wordt verwacht in hernieuwde aansporingen daartoe, hebben de bewindslieden besloten dat OCW de actieve openbaarmaking zal regelen via een aanpassing in de Regeling Jaarverslaggeving Onderwijs. Deze aanpassing wordt verwerkt in de aanpassingen van de RJO in 2017 en geldt dan voor de jaarverslaggeving over 2016. De MBO Raad, VH en VSNU hadden overigens al eerder gezorgd voor een algemene site met directe links naar de jaarverslagen uit hun sectoren.

Buitengewone baten en lasten vervallen, nieuwe toelichting onder de titel uitzonderlijke posten

Het is door een wijziging in het BW niet langer toegestaan bijzondere baten en lasten dan wel buitengewone baten en buitengewone lasten op te nemen in de jaarrekening. Artikel BW2/377 lid 1 letter b is vervallen, evenals artikel 377, lid 7, eerste gedeelte. Onder de buitengewone baten en lasten mochten in uitzonderlijke gevallen bedragen worden opgenomen die niet onder de 'gewone bedrijfsvoering' vielen. Deze kosten zullen als gevolg van de nieuwe bepalingen niet langer als buitengewoon mogen worden aangemerkt. Zij worden voortaan onder de betreffende kostenposten opgenomen. Een nieuwe wettelijke bepaling (BW2/377 lid 8) bepaalt dat de posten die van uitzonderlijke omvang zijn of in uitzonderlijke mate voorkomen, nog wel moeten worden vermeld en toegelicht.
In het jaarrekeningmodel (taxonomie) voor het verslagjaar 2016 is deze aanpassing nog niet verwerkt, maar dat zal wel gebeuren in de onderwijstaxonomie vanaf het verslagjaar 2017.

Aanpassingen continuïteitsparagraaf

U heeft al eerder een schrijven ontvangen waarin is aangekondigd dat de scope van de Continuïteitsparagraaf wordt verlengd van 3 naar 5 jaren waar het sprake is van majeure investeringen en/of van volledige doordecentralisatie van de huisvesting (sectoren PO en VO).
Voor een benadering van het begrip majeur wordt de vuistregel gehanteerd dat indien het totaal van de investeringen in het verslagjaar een bedrag te boven gaat dat overeenkomt met 15% van de totale baten, dat dan wordt gesproken over majeure investeringen. Het is een vuistregel, en dat betekent dat geen discussie wordt gevoerd over investeringen die daar net boven of onder blijven. Afstemming met de accountant moet uitsluitsel geven als u zeker wilt weten of u aan de voorwaarde voldoet.

Actuele kostprijs

Met de wijziging van besluit actuele waarde is het begrip vervangingswaarde vervallen, en wordt daarvoor in de plaats het begrip kostprijs voorgeschreven. Bij waardering tegen actuele waarde geldt de actuele kostprijs voor materiële vaste activa en immateriële vaste activa, niet zijnde beleggingen.
De actuele kostprijs is volgens artikel 2 van het Besluit actuele waarde:
- de actuele inkoopprijs of,
- de actuele vervaardigingsprijs,
beide onder aftrek van de cumulatieve afschrijvingen.
Niet alleen de term maar ook de inhoud van het begrip 'Actuele Kostprijs' wijkt dus af van hetgeen eerder werd verstaan onder vervangingswaarde. In tegenstelling tot de vervangingswaarde, richt de actuele kostprijs zich op het actief dat in bezit is van de rechtspersoon.
Als u meer over het onderwerp wilt weten kunt u terecht op http://www.rjnet.nl/Global/RJ-uiting-2016-11-Actuele-kostprijs.pdf

Verwerking Collegegelden HBO

Er wordt op dit moment discussie gevoerd over de verwerking van de collegegelden in het HBO. EY kaartte het punt aan. De meeste hogescholen nemen bij aanvang van het collegejaar het volledige bedrag aan wettelijk collegegeld als vordering op. Ontvangen betalingen worden op de vordering in mindering gebracht.
Voor het deel van het collegegeld dat betrekking heeft op het nieuwe boekjaar wordt een overlopende passiefpost opgenomen op de balans.
De vraag is of de in de jaarrekening verantwoorde vordering inderdaad als brutobedrag moet worden opgenomen, of dat deze gesaldeerd moet worden met de aan het nieuwe boekjaar toe te rekenen termijnen. Bij deze netto verwerkingswijze houden we dan rekening met de nog te leveren prestatie aan de studenten. De op te nemen vordering zou dan slechts de nog niet ontvangen termijnen over de verstreken periode tot en met de balansdatum betreffen, waarbij de op te nemen verplichting zich beperkt tot daadwerkelijk voor het nieuwe boekjaar vooruit ontvangen betalingen.
Bij dit punt spelen nog andere zaken een rol, zoals de vraag of sprake mag zijn van een vordering en de eventuele terugstorting van een deel van het collegegeld bij tussentijdse afbreking.
Momenteel wordt over dit punt gediscussieerd en wordt daarbij ook de huidige procedure in het WO meegenomen. Zodra gekozen is voor een eenduidige lijn, berichten wij u nader.

Controleprotocol 2016

Eerder bent u geïnformeerd over de nieuwe link naar Onderwijsaccountantsprotocol 2016. Inmiddels is de link gewijzigd en u kunt nu het protocol raadplegen via de link: http://www.onderwijsinspectie.nl/documenten/publicaties/2016/06/22/onderwijsaccountantsprotocol-ocw-ez-2016

Colofon

Ministerie van OCW

FEZ/Afd. Jaarverslaggeving
Postbus 16375
Rijnstraat 50
2515 XP  Den Haag