< Terug naar overzicht van deze nieuwsbrief

25 juli 2017

Terugkoppeling “CRO-voorwaarde” bij paraplu-aanvragen.

Vanaf nu hoeven alle vergunninghouders met een zogeheten ‘CRO-voorwaarde’ nog maar één keer per jaar een terugkoppeling te plegen naar de CCD. Voorheen waren vergunninghouders elke drie maanden verplicht terug te koppelen welke experimenten zijn uitgevoerd onder hun vergunning. De vergunninghouders die dit betreft hebben hiervoor een wijziging op hun vergunning ontvangen. In deze gewijzigde vergunning is gemeld dat de gegevens in januari aangeleverd moeten worden. De CCD zal deze aanleverdatum voor terugrapportages flexibel hanteren zodat de gegevens van de NVWA-registratie hiervoor gebruikt worden. U dient wel voor 1 april de gegevens te hebben aangeleverd.
 
Op de website van de CCD vindt u een format hoe deze terugkoppeling eruit zou moeten zien. Alle belanghebbenden zijn uitgenodigd om hierop te reageren voor 18 augustus voordat dit format definitief gemaakt wordt.

Onduidelijkheid over het gebruik van surplusdieren

Onduidelijkheid over het gebruik van surplusdieren
In het besluit ‘meldingen in het kader van een projectvergunning van de Centrale Commissie Dierproeven CCD 2016’ zoals gepubliceerd in de Staatscourant op 14 februari 2017 staat in artikel 7 lid i sub 1: “Het doden van dieren ten behoeve van het gebruik van organen is vergunningplichting. Dit geldt zowel voor dieren die specifiek voor dat doel zijn gefokt of aangeschaft als voor surplus dieren”.

Bij de CCD is hierover een aantal vragen gesteld omdat er onduidelijkheid is ontstaan over de vraag of het wel of niet doden van surplusdieren voor het verzamelen van weefsels of organen een vergunningplichtige dierproef betreft.
Het doden van een dier zonder voorafgaande handelingen ten behoeve van het gebruik van hun organen, weefsels of lichaamsvloeistoffen wordt in Nederland, in tegenstelling tot andere Europese landen, beschouwd als een dierproef (artikel 1 lid 1 sub a) en is daarmee vergunningplichtig. De wet schrijft voor dat de deskundigheid en de bekwaamheid van degenen die de dieren doden geborgd moeten zijn.
De CCD heeft hierbij als uitgangspunt dat deze Nederlandse ‘kop op de richtlijn’ van toepassing is wanneer de onderzoeker de uitvoering bepaalt (tijd, plaats, vangmethode, handelingen. Dus het initiatief heeft wanneer en/of op welke wijze het dier gedood wordt ten behoeve van het verzamelen van organen, weefsels of lichaamsvloeistoffen.
De CCD is van mening dat de werkwijze, zoals reeds lang toegepast in  Nederland, waarbij men wordt aangemoedigd om zoveel mogelijk organen en weefsels te verzamelen van (surplus) dieren die vanwege overtolligheid worden gedood, bijdraagt aan de 3V’s en daarom gehandhaafd kan worden.

Herziening aanvraag structuur CCD - DEC - IVD

Uit het recent gehouden Klanttevredenheidsonderzoek van de CCD blijkt dat er vooral onvrede heerst over de lange tijd die nodig is voor het verkrijgen van een projectvergunning. De CCD heeft naar aanleiding daarvan een interne analyse gedaan om de doorlooptijden bij de CCD te verkorten. Dit met als resultaat dat de CCD momenteel de meeste aanvragen binnen 20 werkdagen af doet.


Daarnaast zal de CCD de indienroute via de DEC per 1 januari 2018 beëindigen. Vanaf dat moment moeten aanvragen rechtstreeks naar de CCD worden gestuurd en geldt dat de geraadpleegde DEC’s en CCD er voor zorgen dat de aanvraag binnen 40 dagen wordt afgedaan. Bij complexe projecten mag dat, met berichtgeving daarover, worden verlengd tot 55 dagen.
 
Ook is een belangrijke oorzaak van deze lange doorlooptijden volgens de respondenten omdat er verschillende partijen (IvD, DEC, CCD) betrokken zijn die elk de aanvraag beoordelen. Dit kan mogelijk deels worden opgelost door de verschillende partijen nader tot elkaar te brengen en de verschillende wettelijke rollen en taken nog eens goed te verhelderen. Diverse opties om de doorlooptijden te verkorten worden door de CCD besproken met het gebruikersplatform en de DEC-voorzitters. Daarbij wordt op verzoek van het gebruikersplatform vooral ook bezien of de huidige in de wet voorziene drietrapsraket op termijn gehandhaafd moet blijven. Dit kan als input dienen voor de evaluatie van de wet in 2018/2019.

Elektronisch verzenden besluiten

Met ingang van 1 september aanstaande verstuurt de CCD alle beschikkingen en vergunningen alleen nog digitaal. Dit is een kleine stap in de optimalisatie van het vergunningsverleningsproces. Indien u hier bezwaar tegen heeft, dient u dit voorafgaande aan die datum aan ons kenbaar te maken.

Terminaal en licht ongerief

Het doden van dieren zonder voorafgaande handeling is een ‘Nederlandse kop op de Brusselse richtlijn’. Nationaal verdergaande bepalingen mochten worden gehandhaafd als deze als bestonden voor de inwerkingtreding van de richtlijn. Het ongerief van deze te doden dieren moet worden opgenomen in de projectaanvraag en jaarlijkse registratie. Voor de invulling van de aanvragen en de registratie, moet  onderscheid gemaakt worden tussen ‘terminaal’ of ‘licht’ ongerief. Dit blijkt soms verwarrend.  Er is een reden waarom de CCD / haar ondersteunend bureau hier vragen over stelt.

Het onderscheid is van belang omdat de NVWA op basis van de jaarlijkse registraties  in 2018 een rapportage aan Brussel moet geven over het aantal  gebruikte dieren in Nederland. Omdat alleen Nederland deze  kop op de EU-richtlijn heeft, ontstaat hier dus een verschil tussen het aantal dieren dat binnen Nederland geregistreerd wordt en wat aan Europa moet worden gerapporteerd.

Om het onderscheid te kunnen maken, is het voor de NVWA van belang dat de registratie consistent gebeurt. Wanneer is ongerief nu Terminaal of Licht te noemen?

Ongerief wordt als Terminaal geclassificeerd wanneer dieren onder anesthesie een procedure ondergaan en daarna, zonder bij te komen, direct worden gedood. Dit geldt ook wanneer dieren onder anesthesie worden gebracht voor het verzamelen van bloed en daarna direct worden gedood (of sterven door tekort aan bloed in het systeem).
Als Licht wordt ongerief geclassificeerd dat aan de dieren wordt berokkend wanneer de dieren worden gedood zonder voorafgaande handeling waarna weefsels of organen worden verzameld. Wanneer dieren onder anesthesie worden gebracht enkel om het doden van de dieren zo pijnloos mogelijk te maken, dus niet toegepast als anesthesie voor handelingen, valt dit dus onder ‘kop op de EU-richtlijn’ en wordt de ongeriefsclassificatie Licht.  Zo is het voor de NVWA mogelijk om deze dieren voor de rapportage naar de EU eruit te filteren. 

 

Objectieve weergave in Niet Technische Samenvatting

Vanuit het veld zijn er vragen gesteld aan de CCD over de inhoud van de Niet-Technische samenvattingen (NTS). Daarbij wordt gewezen op soms positieve voorstellingen van de mogelijke uitkomsten van het onderzoek, de onvoldoende objectieve weergave van de expertise van de onderzoeksgroep en het onvoldoende invoelen van de intrinsieke waarde van het dier. Denk hierbij aan afzwakkende woorden als “maar 30%” en “slechts x dieren nodig”.
De NTS is een door de aanvrager opgesteld document, waar de CCD in principe niets aan verandert. Als er sprake is van feitelijke onjuistheden of verhullend taalgebruik dan kan de CCD de aanvrager wel verzoeken de NTS aan te passen. De CCD wil de aanvragers nogmaals wijzen op het belang van een goede en objectief beschreven NTS. Houdt daarbij de volgende spelregels in acht:
- De titel en inhoud van het project in de NTS moet begrijpelijk zijn voor leken
- De inhoud van de NTS mag niet langer zijn dan 500 woorden
- Geeft de concrete bijdrage aan van het onderzoeksvoorstel aan de oplossing van maatschappelijke vragen: Niet: In de wereld leiden 2 miljard mensen aan ondervoeding, dit project helpt om minder mensen honger te laten leiden. Wel: dit project kan een bijdrage leveren aan het vraagstuk van ondervoeding in ontwikkelingslanden. Het onderzoeksvoorstel richt zich specifiek op het verbeteren van de eiwitopname door .. etc.
- Wees bescheiden en blijf objectief in het positioneren van expertise. Niet: wij beschikken bij uitstek over de expertise om dit onderzoek uit te voeren. Maar : Dit type onderzoek wordt nationaal/internationaal op verschillende plaatsen uitgevoerd. Wij maken deel uit van een samenwerkingsverband/consortium waarbij onze unieke expertise ligt in …
- Toon respect voor de intrinsieke waarde van het dier. Gebruik geen afzwakkende woorden en geef de informatie objectief. Geen “slechts 30%” maar “30%”.

 

Klanttevredenheidsonderzoek

Onlangs heeft de CCD  een zogeheten klanttevredenheidsonderzoek (KTO) gehouden. Doel van dit onderzoek was om te kijken of het proces van vergunningverlening optimaal verloopt en,  daar waar nodig, te verbeteren. Ruim 130 respondenten hebben gereageerd op de evaluatie. Uit het onderzoek kwam een aantal aandachtspunten naar voren waaronder de onvrede over het gehele proces van vergunningverlening van IvD, DEC en CCD. (zie ook herziening aanvraag structuur).  Verder blijkt dat de formulieren van de CCD toegankelijker kunnen en het contact met het secretariaat van de CCD op punten verbetert kan worden. Ook blijkt op de website niet altijd direct wordt gevonden wat men zoekt. Op dit moment werkt de CCD een aantal actiepunten uit naar aanleiding van het KTO. Uiteraard houden wij hier u over op de op de hoogte. Graag danken wij u voor uw input.

Colofon

Centrale Commissie Dierproeven