Nieuwsbrieven & e-mailattenderingen

< Terug naar overzicht van deze nieuwsbrief

25 augustus 2017


Bericht van de AWTI


Advies over toepassingsgericht onderzoek
Donderdag 31 augustus brengt de AWTI het advies over toepassingsgericht onderzoek uit. In dit advies richt de raad zich op de toekomst van toepassingsgericht onderzoek en onderzoekt de raad op welke manier de Nederlandse overheid met omgaan met publiek gefinancierd toepassingsgericht onderzoek.

De belangrijkste berichten van de afgelopen week


Positieve evaluatie topsectorenaanpak
De topsectorenaanpak is “doeltreffend geweest in het meer vraaggericht programmeren van publiekprivaat onderzoek bij Nederlandse kennisinstellingen en het afstemmen van ‘human capital’-activiteiten en exportbevordering”. Dat constateert het onderzoeksbureau Dialogic in een evaluatierapport. De aanpak zou zich wel nadrukkelijker moeten gaan richten op het vinden van oplossingen voor grote maatschappelijke vraagstukken. In een artikel in het AD zet minister Henk Kamp (EZ) uiteen dat de aanpak tot nu toe heeft bijgedragen aan een klimaat waarin kennisinstellingen en bedrijven elkaar vinden in publiek-private samenwerking. Hij adviseert het volgende kabinet om 1 miljard euro extra te investeren in onderzoek en innovatie. De VSNU is het op hoofdlijnen eens met het rapport van Dialogic. Een artikel van het FD is kritisch over de resultaten van de topsectorenaanpak: “Na zes jaar is het nog steeds wachten op grote innovaties”. In een opiniebijdrage voor het FD legt hoogleraar Koen Frenken (UU) uit waarom het niet zo’n goed idee is om de topsectorenaanpak te koppelen aan maatschappelijke uitdagingen.
Nieuwsbericht Rijksoverheid
Artikel AD
Nieuwsbericht VSNU
Artikel FD (registratie verplicht)
Opiniestuk FD (registratie verplicht)
Kamerbrief Evaluatie Topsectorenaanpak (pdf)
Evaluatie Topsectorenaanpak Deel 1 - Hoofdrapport (pdf)
Evaluatie Topsectorenaanpak Deel 2 – Achtergrondstudie per Topsector (pdf)
 
Negende Europees Kaderprogramma moet sterker en eenvoudiger worden
Na de het advies van de High-Level Group on Maximising EU R&I Impact, onder leiding van Pascal Lamy (AWTI e-mail alert 6 juli 2017), heeft ook het European Research Area and Innovation Committee (ERAC) zijn visie gegeven op de toekomst van het negende Europees Kaderprogramma (KP9), de opvolger van Horizon 2020. De ERAC pleit onder andere voor het vervolmaken van de Europese Onderzoeksruimte als topprioriteit. Op een informele bijeenkomst op 25 juli in Tallinn hebben de Europese ministers voor onderzoek aangegeven dat het Europese budget voor KP9 omhoog moet, meldt Science|Business (1). Ook moet KP9 eenvoudiger en minder gefragmenteerd worden (2). Volgens de Vlaamse hoogleraar Luc Soete (UMaastricht) zijn de kansen op vereenvoudiging klein, omdat alle verschillende regelingen van het programma in verschillende landen populair zijn.
Advies ERAC (pdf)
Nieuwsbericht Science|Business – 1
Nieuwsbericht Science|Business – 2
 
Mondiale groei van bedrijfsinvesteringen in r&d
Afgelopen jaar hebben bedrijven wereldwijd gemiddeld 5,7% meer geïnvesteerd in O&O dan in 2015. In Europa gaat het om 3,2%, in de VS om 4%. Dat blijkt uit een onderzoek van het JRC. Net als in het jaar ervoor werd de wereldwijde groei van industriële O&O in 2016 vooral gedreven door ict-gerelateerde bedrijven. Binnen de EU lag de groei in Duitsland hoger dan die in Frankrijk en het VK.
Rapport JRC (pdf)

Nieuws en achtergronden uit Nederland


NWO honoreert aanvragen Startimpuls Nationale Wetenschapsagenda
NWO heeft financiering toegekend aan acht routes van de Nationale Wetenschapsagenda (NWA). De aanvragen zijn ingediend door breed samengestelde consortia die onderzoek gaan doen op drie thema’s die eerder door OCW zijn gekozen: onderwijs en jongeren in een veerkrachtige samenleving, digitalisering als aanjager van vernieuwing en natuurwetenschappelijke kennis als bron van vernieuwend vermogen.
Nieuwsbericht NWO
 
Peer review van wetenschappelijke publicaties staat onder druk
Het systeem waarin wetenschappers elkaars werk beoordelen - peer review - staat onder druk, schrijft dagblad Trouw na een peiling onder 200 hoogleraren. Vermeende oorzaak: gebrek aan tijd en de juiste expertise. De meningen lopen uiteen over de vraag of het systeem op de schop moet.
Artikel Trouw
 
Transitie naar open access gaat niet hard
In hun gezamenlijke rapport ‘Balans van de wetenschap 2016’ stelden de AWTI, de KNAW en Rathenau Instituut dat 12% van de wetenschappelijke publicaties in Nederland in open access (OA) wordt gepubliceerd. In een artikel van ScienceGuide stellen Jeroen Bosman en Jeroen Sondervan (UU) dat het eerder om 30 tot 40% gaat. Barend van der Meulen van het Rathenau Instituut zet in een tweede artikel van ScienceGuide uiteen waarom het toch echt om 12% gaat. Bosman en Sondervan hanteren, volgens hem, een te ruime opvatting van het begrip open access. Alleen de ‘gouden’ versie is beleidsrelevant. Een lang artikel van The Guardian vertelt hoe het huidige systeem van publiceren in wetenschappelijke tijdschriften is ontstaan en hoe het voor uitgevers een miljarden-business met hoge winstmarges is geworden. Een artikel van Follow The Money (FTM) noemt een aantal mogelijkheden waarop de wetenschap zich kan ontdoen van het “juk van de wetenschappelijke uitgevers”.
Artikel ScienceGuide – 1
Artikel ScienceGuide – 2
Artikel The Guardian
Artikel FTM
 
“Nederland is een na beste land ter wereld”
Nederland is een concurrerende, innovatieve economie met een hoogontwikkelde bevolking die ook nog eens behoorlijk gelukkig is. Dat concludeert journalist en econoom Mathijs Bouman uit een exercitie waarbij hij verschillende ranglijsten op het gebied van innovatievermogen, concurrentiekracht en geluk met elkaar heeft gecombineerd. Alleen Zwitserland zou het beter doen dan ons land. Een artikel van RVO schetst de belangrijkste Nederlandse successen op het gebied van innovatie in de eerste helft van 2017.
Artikel Bouman
Artikel RVO
 
Terugblik in cijfers: 5 jaar energie-innovatie
In de afgelopen 5 jaar is binnen de Topsector Energie bijna 1,2 miljard euro geïnvesteerd in ruim 1.500 energie-innovatieprojecten. Hiervan is ruim 60% subsidie van de overheid en 40% afkomstig van private partijen. Bijna 1.700 bedrijven en organisaties hebben zich binnen het veld verenigd, waarvan ruim de helft mkb-bedrijven. Dat blijkt uit de Terugblik in Cijfers 2012-2016 van de RVO, samengesteld namens de Topsector Energie .
Nieuwsbericht Topsector Energie
Terugblik in Cijfers 2012-2016 (pdf)
 
Topsector Life Sciences & Health presenteert nieuwe Kennis- en Innovatieagenda
Health~Holland, de topsector Life Sciences & Health (LSH), heeft haar nieuwe Kennis- en Innovatieagenda 2018-2021 ‘Grow~Motion’ gepubliceerd. Dit nieuwe strategische document beschrijft de gezondheids‑ en zorgambities voor de komende vier jaar.
Nieuwsbericht Health~Holland
Kennis- en Innovatieagenda 2018-2021 (pdf)
 
Contouren Implementatieagenda Smart Industry 2018-2021 gepresenteerd
Het programmabureau Smart Industry heeft demissionair minister Henk Kamp (EZ) 6 juli de contouren van de implementatieagenda Smart Industry 2018-2021 aangeboden. Hierin staan de ambities en speerpunten met betrekking tot het verder professionaliseren en verankeren van de Smart Industry campagne om Nederland als modern industrieland naar een hoger niveau te tillen.
Nieuwsbericht Smart Industry
Agenda Smart Industry 2018 – 2021 (pdf)
 
Technologie hoeft geen bedreiging te zijn voor werkgelegenheid
Werk dat ook door een computer of robot kan worden gedaan, verdwijnt. Maar bedrijven, politici én werknemers kunnen daar wel degelijk iets aan doen, zegt arbeidssocioloog Fabian Dekker in een artikel van NRC. Een artikel op de website van het World Economic Forum (WEF) gaat dieper in op de veranderingen die we kunnen verwachten en de bedreigingen die hiervan uitgaan. Een artikel op de website van het American Enterprise Institute spreekt de vrees uit dat veel overheden zullen overgaan op anti-techwetgeving. Dat zou de economische groei aanzienlijke schade toebrengen. Een artikel van McKinsey vertelt hoe overheden wel zouden moeten reageren. Volgens artikelen van het FD, Wired en Robotenomics gaan automatisering en robots het aantal banen helemaal niet verlagen. Ze vergen wel steeds beter opgeleide werkenden.
Artikel NRC (registratie verplicht)
Artikel WEF
Artikel AEI
Artikel McKinsey
Artikel FD (registratie verplicht)
Artikel Wired
Artikel Robotenomics
 
Toezicht in voorstel bestrijding computercriminaliteit “te licht”
Melanie Peters, directeur van het Rathenau Instituut, heeft op 20 juni 2017 de Eerste Kamer gewezen op het belang van onafhankelijk toezicht bij de bestrijding van computercriminaliteit. De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie in de Eerste Kamer had deskundigen uitgenodigd om hierover te spreken. Het bestrijden van computercriminaliteit is van doorslaggevend belang voor de verdere digitalisering van onze economie en maatschappij.
Nieuwsbericht Rathenau
 
Drie publicaties over Amsterdam Smart City
Amsterdam profileert zich sterk als ‘smart city’. Drie publicaties onderstrepen dat: het artikel ‘Artificial Intelligence in Amsterdam, the City of Freedom’ van Amsterdam City AI, de publicatie ‘A Living Lab Way of Working’ van het Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions Amsterdam (AMS Institute) en de Amsterdam Startup Map van Startup Amsterdam. Het FD publiceerde een artikel over de Wibautstraat als ‘Knowledge Mile’. Rondom deze straat “groeit een netwerk van campussen, ‘living labs’, broedplaatsen en moderne hotelconcepten. Samen ontwikkelen ze hun eigen versie van de ‘smart city’.”
Artikel Amsterdam City AI
Publicatie AMS Institute (pdf)
Amsterdam Startup Map
Artikel FD (registratie verplicht)

Nieuws en achtergronden uit Europa


Nieuwe impact-indicatoren voor kaderprogramma voorgesteld
Het European Research Area and Innovation Committee (ERAC) heeft nieuwe indicatoren voorgesteld om de impact van deelname aan kaderprogramma’s voor onderzoek en innovatie van individuele lidstaten te meten. Hiermee moeten EU-lidstaten en geassocieerde landen de impact van hun deelname beter met elkaar kunnen vergelijken. Science Europe pleit in een ‘position statement’ voor een bredere beoordeling van de waarde van wetenschap dan alleen van de ‘impact’.
Nieuwsbericht Neth-ER
Publicatie ERAC (pdf)
Nieuwsbericht Science Europe (pdf)
Position Statement Science Europe (pdf)
 
Landenprofielen en recente succesverhalen Horizon 2020 geactualiseerd
In het Europese Semester beoordeelt de Europese Commissie jaarlijks de economische prestaties van de lidstaten. Daarbij wordt ook gekeken naar de resultaten op het gebied van r&d. In dit verband wordt ook steeds het H2020-landenprofiel en een database met succesverhalen uit dit programma geactualiseerd.
Onderzoeksgegevens en recente succesverhalen EU-lidstaten
Onderzoeksgegevens en recente succesverhalen Nederland
 
JRC stelt onderzoeksinfrastructuur open voor private en publieke sector
Het Joint Research Centre van de Europese Commissie (JRC) stelt vanaf december 2017 zijn onderzoeksinfrastructuur open voor onderzoekers uit de private en publieke sector.
Nieuwsbericht JRC
 
Verschillen binnen sectoren in r&d-intensiteit houden aan
De verschillen in r&d-intensiteit tussen bedrijven in dezelfde sector nemen niet af in de loop van de tijd. Dat laat een onderzoek van het JRC over de periode 2000-2015 zien. Het verhogen van de r&d-intensiteit van een economie moet zich daarom niet alleen richten op het bevorderen van toetreding van bedrijven tot hightechsectoren, maar ook op het stimuleren van achterblijvende bedrijven in alle sectoren om hun r&d te intensiveren. Doordat hiernaast grenzen tussen sectoren vervagen, zoals een artikel van McKinsey beschrijft, moeten overheden daarnaast innovatie bevorderen via ecosystemen van bedrijven.
Rapport JRC (pdf)
Artikel McKinsey
 
Zorgen over privacy- en veiligheidsregulering van data
Het zomernummer van Intereconomics – Review of European Economic Policy publiceert een serie artikelen over het Europese beleid voor een Digital Single Market (DSM). De artikelen bespreken onder andere hoe de DSM zo kan worden ingericht dat deze innovatie en economische groei maximaal ondersteunt. The Lisbon Council heeft een Raamwerk voor het Vrije Verkeer van Data in Europa ontworpen. Uit een enquête onder bezoekers van Infosecurity Europe 2017 blijkt dat bijna de helft van de bedrijven in de cyberveiligheidssector denkt dat de nieuwe General Data Protection Regulation (GDPR), die op 25 mei 2018 in werking treedt, innovatie in de sector gaat tegenhouden. Er is overigens een nieuwe Europees Commissaris voor de Digitale Economie en Maatschappij, de Bulgaarse Mariya Gabriel.
Intereconomics Juli/Aug 2017
Nieuwsbericht The Lisbon Council
Rapport The Lisbon Council (pdf)
Nieuwsbericht Computer Weekly
Nieuwsbericht EC
 
“EU heeft gecoördineerd industriebeleid nodig”
Het Europees Parlement heeft een resolutie goedgekeurd die de Commissie aanmaant om een consistente en uitgebreide industriële strategie uit te werken. De Raad toonde zich al eerder voorstander van zo’n stap. Dat meldt de Vlaamse organisatie Vleva. Ook het European Policy Centre (EPC) pleit voor de ontwikkeling van een gecoördineerd en strategisch industriebeleid voor de EU, als geheel en voor lidstaten afzonderlijk. Het EPC reageert met zijn pleidooi op een advies van de Britse Industrial Strategy Commission (ISC), die pleit voor een nieuw Brits industriebeleid. Europese landen moeten, volgens de EPC, niet op oneigenlijke gronden met elkaar gaan concurreren.
Nieuwsbericht Vleva
Artikel EPC
Advies ISC (pdf)
 
Wat overheden kunnen doen om sociale innovatie te ondersteunen
De Britse denkrank Nesta publiceert een soort nationaal beleidsmenu voor sociale innovatie. De hulpmiddelen die nationale overheden kunnen hanteren, zijn onderverdeeld in tien categorieën zoals wetten en regels, nieuwe financieringsbronnen, openbare diensten en wetenschap en r&d. Nesta heeft ook een serie blogposts gepubliceerd over digitale sociale innovatie, in relatie tot bijvoorbeeld democratie, migratie, gezondheidszorg en opleiding, werk & vaardigheden.
Paper Nesta (pdf)
Blogposts Nesta
 
Europese Commissie geeft nieuwe impuls aan regionaal innovatiebeleid
De Europese Commissie (EC) introduceerde enkele jaren geleden het instrument Strategieën voor Slimme Specialisatie (S3) als middel om innovatie te bevorderen in achterblijvende Europese regio’s. Nu uit evaluaties blijkt dat het instrument wel voldoet, maar nauwelijks (effectief) wordt ingezet komt de Commissie met een serie maatregelen om het instrument te verbeteren en het gebruik te bevorderen. Speciale teams gaan regio’s hierbij helpen. Een ‘working paper’ van de EC, geschreven door de London School of Economics and Political Science (LSE), zet het belang van een goed regionaal beleid uiteen en de manier waarop dit vorm zou moeten krijgen.
Persbericht EC
Factsheet EC
Achtergronddocument EC (pdf)
Working paper EC / LSE
 
Duitsland en Zwitserland: Koplopers in kennis en innovatie
De Nederlandse Innovatie Attaché voor Duitsland en Zwitserland heeft een overzicht gemaakt van het Duitse en van het Zwitserse kennis- en innovatiebeleid. Beide landen lopen internationaal gezien voorop op deze terreinen. Beide landen spenderen inmiddels ook, conform de Europese doelstelling voor 2020, om en nabij 3% van hun bbp aan r&d. Artikel Kennis- en innovatiebeleid Duitsland (pdf)
Artikel Kennis- en innovatiebeleid Zwitserland
 
Frankrijk: Onderzoekswereld in opstand tegen plannen Macron
De nieuwe Franse president Emmanuel Macron heeft 331 miljoen euro aan bezuinigingen aangekondigd op het wetenschappelijke onderzoek. Franse onderzoeksgroepen zijn onaangenaam verrast.
Nieuwsbericht Science|Business
 
VK: Onderzoeksorganisaties gaan resultaten helpen ‘vertalen’ naar innovatie
Een aantal toonaangevende wetenschappelijke en technische organisaties in het VK, waaronder de Royal Academy of Engineering en de Royal Society, gaan helpen om ideeën en ontdekkingen van onderzoekers te transformeren tot praktische oplossingen en applicaties. Een artikel van Foresight and STI Governance zet vraagtekens bij ‘open access’ als instrument om de benutting van wetenschappelijk onderzoek te vergroten. Er is nauwelijks bekend wat het effect van ‘open access’ is op de wetenschap zelf (wetenschappers worden beoordeeld op de reputatie van tijdschriften) en op het bedrijfsleven (bedrijven willen vaak het eigendom van opgedane kennis als ze onderzoeken financieren).
Nieuwsbericht Royal Society
Artikel Foresight and STI Governance (pdf)
 
VK: Voorstellen voor regulering deeleconomie
In het VK is een rapport verschenen met aanbevelingen aan de overheid hoe ze zou moeten omgaan met de deeleconomie. De Taylor Review of Modern Working Practices geeft aan hoe de Britse overheid werkenden in de deeleconomie meer zekerheden zou kunnen bieden. Er ontstond meteen veel discussie over de aanbevelingen, zoals bijvoorbeeld beschreven in artikelen van The Guardian en Sharing Economy UK.
Nieuwsbericht BBC
Nieuwsbericht RSA
Artikel The Guardian
Artikel Sharing Economy UK
Rapport Taylor (pdf)

Nieuws en achtergronden uit de rest van de wereld


Ondanks virtuele wereld stimuleert fysieke nabijheid innovatie
Zelfs in deze tijd van gemakkelijke virtuele communicatie, verhoogt de fysieke nabijheid samenwerking onder academici, laat een studie zien op basis van papers en octrooien van het Massachusetts Institute of Technology (MIT). Een studie uit de Journal of Urban Economics, beschreven in een artikel van CityLab, laat zien dat onderzoekscentra zich neigen te concentreren in bepaalde steden en stedelijke gebieden. Daar vormen ze belangrijke groeipolen voor de economie. Ze bevorderen zo echter ook de economische ongelijkheid. Het beleid zou er, volgens her artikel, voor moeten zorgen dat ook elders nieuwe creatieve ecosystemen en kenniscentra ontstaan.
Nieuwsbericht Science|Business
Artikel MIT (pdf)
Artikel CityLab
 
Wanneer zijn anti-wetenschappelijke opinies een probleem?
De laatste jaren wordt veel gesproken over anti-wetenschappelijke argumenten en overtuigingen, bijvoorbeeld als het gaat om ‘feitenvrije politiek’. Een artikel van The Conversation laat zien dat anti-wetenschap voorkomt in allerlei soorten en smaken: links, rechts, populistisch, religieus, in samenzweringstheorieën enzovoort. Volgens het artikel is elke vorm van anti-wetenschap fout op het moment dat men de relevantie van wetenschap ontkent bij democratische besluitvorming.
Artikel The Conversation
 
Gerichtheid op ‘aandeelhouderswaarde’ hindert innovatie
De heersende ideologie op de aandelenmarkt verrijkt partijen die waarde aan bedrijven trachten te onttrekken in plaats van partijen die waarde willen toevoegen. Dat gaat ten koste van het innovatievermogen van die bedrijven, aldus een artikel in Intereconomics van William Lazonick, professor Economie aan de University of Massachusetts Lowell.
Artikel Intereconomics
 
Index digitale ontwikkeling van landen geeft verrassend beeld
Harvard Business Review (HBR) presenteert sinds 2015 jaarlijks de Digital Evolution Index, een ranglijst van 60 landen voor de mate waarin ze fysieke interacties vervangen door digitale. In de top staan Hong Kong, het VK en Singapore maar bijvoorbeeld ook Duitsland en Estland. Nederland staat in de groep van landen die relatief ver zijn met digitalisering, maar het momentum bijna kwijt zijn om stappen verder te zetten.
Artikel HBR
 
Wereldwijde samenwerking tussen techhubs is cruciaal voor economische groei
Samenwerking is een belangrijk thema in het succes van elk innovatie-ecosysteem, op het niveau van steden, regio’s en landen. Maar grensoverschrijdende samenwerking tussen hubs is eveneens van groot belang, bleek op de London Tech Week.
Artikel The Next Silicon Valley
 
Bereiken Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen vereist meer innovatie
Het United Nations Development Programme (UNDP) heeft een rapport uitgegeven over hoe opkomende technologieën en nieuwe, innovatieve benaderingen bijdragen aan de impact van ontwikkelingssamenwerking. In het rapport staan meer dan 40 voorbeelden, uit onder andere Bangladesh, Colombia, Egypte, China, Libanon en Servië. Om de Sustainable Development Goals van de VN te halen, zou in de ontwikkelingssamenwerking nog meer geïnvesteerd moeten worden in innovatie.
Nieuwsbericht UNDP
Rapport UNDP (pdf)
 
“We moeten erg bezorgd zijn over de toekomst van het internet”
De huidige wereld kan niet bestaan zonder het internet. De aanvallen erop worden echter steeds ernstiger. Een artikel van VOX schetst Alexander Klimburg van The Hague Centre for Strategic Studies een aantal doemscenario’s en strategieën om te voorkomen dat deze scenario’s realiteit worden.
Artikel Vox
 
Chinese groeitrends vormen bedreiging voor toppositie Silicon Valley
Een artikel van Forbes waarschuwt dat de Chinese ‘technologiewereld een serieuze bedreiging begint te vormen voor Silicon Valley als dominante speler in de sector. Volgens artikelen van The Economist en The Verge is China hard op weg de VS in te halen als koploper op het gebied van artificial intelligence (AI). De angst voor China als tech-koploper wordt mede ingegeven door de sterk groeiende Chinese markt voor venture capital. Die heeft de omvang van de Amerikaanse vc-markt in de tweede kwartaal van 2017 voor het eerst overtroffen.
Artikel Forbes
Artikel The Economist
Artikel The Verge
Nieuwsbericht Deal Street Asia
 
VS: Universitaire innovatiecentra richten zich steeds vaker op bachelors
Innovatie aan universiteiten komt lang niet alleen meer van afgestudeerden en werknemers. Ook jonge studenten hebben vaak goede ideeën. Het ontbreekt hen echter vaak aan kennis en ervaring om een idee te ontwikkelen en naar de markt te brengen. Volgens een artikel van CNBC zetten steeds meer Amerikaanse universiteiten daarom ondernemerscentra voor bachelors op.
Artikel CNBC
 
VS: “Federale overheid moet klantgedreven innovatief worden”
De Amerikaanse overheid heeft een sleutelrol gespeeld in het ondersteunen van innovatie in het bedrijfsleven. Innovatie van de eigen organisatie is hierop ver achter gebleven. Hierdoor daalt de kwaliteit van de geleverde diensten en stijgen de kosten relatief, terwijl de ontevredenheid van de burger toeneemt. De Amerikaanse denktank ITIF zet uiteen hoe de overheid zich tot een innovatieve organisatie kan ontwikkelen die de burger voor zich terugwint.
Rapport ITIF (pdf)
Samenvatting Rapport

Colofon