Nieuwsbrieven & e-mailattenderingen

< Terug naar overzicht van deze nieuwsbrief

9 november 2017


De belangrijkste berichten van de afgelopen week


“Het wordt dringen bij het Torentje voor innovatieve regio’s”
Het nieuwe kabinet heeft oog voor de regio als aanjagers van innovatie, stelt een artikel van het FD. Dit tot tevredenheid van experts, die regio’s zien als bepalend voor de internationale concurrentiepositie van Nederland. Het betekent wel dat regio’s nu met elkaar moeten gaan concurreren om geld uit Den Haag. In een artikel van Analyse Industrie legt John Blankendaal, Managing Director van Brainport Industries, uit hoe de innovatieprocessen in de maakindustrie de laatste jaren zijn veranderd en waarom de regio, in dit geval Brainport, het ideale niveau is om samen te werken met ketenpartners, overheden, onderzoekers en het onderwijs. Een artikel van het NRC vertelt meer over het “Groeiwonder Eindhoven”.
Artikel FD (registratie verplicht)
Artikel Analyse Industrie
Artikel NRC (registratie verplicht)
 
VK: Naar een nieuwe industriële strategie
Naast het voeren van onderhandelingen over de Brexit, beraadt het VK zich over zijn positionering als “leider in sectoren die cruciaal zijn voor zijn toekomst”. Een artikel van Readie zet uiteen wat de digitale plannen van de regering zijn. De Industrial Strategy Commission pleit voor een totale herziening van het Britse industriebeleid. Dat zou zich bijvoorbeeld nadrukkelijk moeten gaan richten op gezondheidszorg en welzijn. Zo zou er een “universele basisinfrastructuur” moeten komen die alle burgers toegang geeft tot hoogwaardige gezondheids- en onderwijsdiensten. Medio september presenteerde de Europese Commissie een nieuwe beleidsstrategie voor de industrie. Een artikel van ESB van zet uiteen waarom Europese samenwerking zo belangrijk is als het om industriebeleid gaat.
Artikel Readie
Nieuwsbericht Industrial Strategy Commission
Rapport Industrial Strategy Commission (pdf)
Samenvatting Rapport (pdf)
Factsheet Europese Beleidsstrategie voor de Industrie (pdf)
Artikel ESB
 
Wereld: Grote ondernemingen heroverwegen investeringen in r&d
Volgens een studie van PwC hebben de r&d-uitgaven van grote bedrijven (‘corporates’) afgelopen jaar een recordhoogte bereikt. Voor het eerst investeerde de mondiale top 1000 meer dan 700 miljard euro aan r&d. Maar niet alles is positief. Een kwart van de ondervraagde ondernemingen geeft aan dat ze “enige druk” heeft ervaren om de manier waarop, of de plaats waar ze innoveert te veranderen. De bezorgdheid over het groeiende economisch protectionisme over de hele wereld neemt dan ook toe, laten artikelen van The Next Silicon Valley en Strategy+Business zien. De Amerikaanse econoom Dani Rodrik wijt de het nationalistische sentiment van veel landen aan de tegenreactie op de kritiekloze verdediging, door veel economen, van globalisering. Artikelen van de Volkskrant en het FD vertellen meer over de Tinbergenlezing die Rodik hield in Tilburg. WRR-econoom Robert Went presenteerde afgelopen week op het ministerie van BuZa zijn visie op de toekomst van economische globalisering en de manier waarop overheden daar beter mee zouden kunnen omgaan dan ze tot nu toe hebben gedaan.
Nieuwsbericht PwC Strategy&
Rapport PwC Strategy&
Artikel The Next Silicon Valley
Artikel Strategy+Business
Artikel de Volkskrant (registratie verplicht)
Artikel FD (registratie verplicht)
Presentatie Went (pdf)

Nieuws en achtergronden uit Nederland


OCW gaat bezuinigen op (hoger) onderwijs, maar niet op primaire proces
Het kabinet Rutte III gaat 200 miljoen euro bezuinigen op de onderwijs- en onderzoeksbegroting. Op het hbo en wo wordt vanaf volgend jaar enkele miljoenen bezuinigd. Vanaf 2019 loopt dit op tot circa 50 miljoen euro in 2022. Het voornemen is om het primaire proces van het hoger onderwijs hierbij zoveel mogelijk te ontzien. De Vereniging Hogescholen is teleurgesteld over de voorgenomen bezuinigingen. Ze roept de ministers van OCW op om te zoeken naar andere oplossingen voor hun financiële probleem.
Nieuwsbericht ScienceGuide
Nieuwsbericht Vereniging Hogescholen
 
Studentenstops: TU’s voegen daad bij het woord
De technische universiteiten van Eindhoven en Delft hebben vijf extra studentenstops afgekondigd. Het is een nieuwe zet in het schaakspel om extra geld te bemachtigen voor techniek, stelt een bericht van HOP / Ad Valvas. De TU Delft zet voor het komende collegejaar een rem op de opleiding bouwkunde. De TU/e kondigde in mei al studentenstops aan bij de opleidingen industrieel ontwerp, biomedische technologie, technische bedrijfskunde en technische informatica.
Nieuwsbericht HOP / Ad Valvas
 
Onduidelijkheid over financiële gevolgen overstap Wageningen Universiteit naar OCW
De vier coalitiepartijen hebben besloten het groene onderwijs onder te brengen bij OCW. Voor Wageningen Universiteit zou dat kunnen betekenen dat ze er miljoenen euro’s per jaar op vooruit gaat. Dat is slecht nieuws voor de andere universiteiten, want die dreigen ervoor op te draaien, aldus een bericht van HOP / DUB. De ministeries van OCW en LNV zijn er nog niet uit en gaan over de materie samen een brief aan de Kamer schrijven.
Nieuwsbericht HOP / DUB
Nieuwsbericht Boerderij.nl (registratie verplicht)
 
“Doorbreek taboe dat wetenschappers geen fouten kunnen maken”
Wetenschappers zijn net mensen. Ook zij maken fouten, kampen met vooroordelen en hebben soms de neiging patronen te zien die er niet zijn. Dat concludeert Coosje Veldkamp (Tilburg University) in haar proefschrift The Human Fallibility of Scientists. Er zullen, volgens Veldkamp, methoden moeten worden ontwikkeld die fouten en vooroordelen tegengaan.
Nieuwsbericht Tilburg University
 
Waarom het verspreiden van nieuwe ideeën vaak niet lukt
Als nieuwe ideeën voortkomen uit de elite, uit de eigen lokale omgeving of wanneer er weinig andere nieuwe ideeën in de omloop zijn, dan is de kans groter dat ze gebruikt gaan worden. Voldoet een idee niet aan die criteria, dan is er kans dat het niet opgepakt wordt, hoe nuttig en nieuw het idee ook is. Dit geldt voor ideeën van zowel ondernemers als voor onderzoekers, concludeert promovendus Richard Haans (Tilburg University) op basis van zijn promotieonderzoek binnen de Nederlandse creatieve sector en de academische wereld.
Nieuwsbericht Tilburg University
 
Nederland: Familiebedrijf heeft liever innovatie dan dividend
Bijna 79 procent van familiebedrijven is bereid om van dividend af te zien om innovatie te stimuleren. Bij niet-familiebedrijven is dat 60 procent. Zelfs verlies nemen familiebedrijven voor dit doel op de koop toe. Dat concludeert Roberto Flören (Nyenrode Business Universiteit) in een onderzoek dat hij uitvoerde in samenwerking met ING en NPM Capital.
Artikel Accountancy van morgen
 
De belangrijkste challengers van 2017
Sprout heeft zijn jaarlijkse lijst van de 50 grootste Challengers in Nederland bekendgemaakt. De ondernemers van deze uitdagende en innovatieve bedrijven zijn vernieuwend, trekken zich niets aan van hoe dingen ‘horen’, nemen risico’s voor lief en slagen erin marktaandeel af te peuteren van de gevestigde orde, aldus Sprout.
Nieuwsbericht Sprout
Challenger50 van 2017
 
FME: Tijd voor een Nationale Zorgtechnologie Agenda
In de zorg werken te weinig mensen, terwijl steeds meer mensen zorg nodig hebben. Volgens de FME kan slimme technologie oplossingen bieden die de kwaliteit en betaalbaarheid van de zorg verbeteren. Aangezien veel ontwikkelingen niet vanzelf plaatsvinden, is het tijd voor een Nationale Zorgtechnologie Agenda, aldus de FME.
Nieuwsbericht FME
Rapport FME (pdf)

Nieuws en achtergronden uit Europa


Vier uitgangspunten voor ondersteuning middelgrote onderzoeksinfrastructuren
De League of European Research Universities (LERU) heeft vier grondbeginselen gepresenteerd voor het verbeteren van middelgrote onderzoeksinfrastructuren in Europa. De LERU stelt voor om op basis hiervan een standaardchecklist te ontwikkelen. Een nota van de LERU laat aan de hand van vijf voorbeelden zien waaruit de verschillende hindernissen en oplossingen bestaan voor de toegang, de openheid en de duurzaamheid van middelgrote Europese onderzoeksinfrastructuren.
Nieuwsbericht LERU
Rapport LERU (pdf)
 
R&d-ondersteuning moet zich richten op middensegment van projecten
Ondersteuning en financiering van r&d moet zich richtten op het middensegment, van projecten. Projecten met een laag risico worden immers wel gefinancierd door de markt. Projecten met een hoog risico leveren waarschijnlijk niet voldoende sociaal rendement op om steun te rechtvaardigen. De ondersteuning zou bovendien moeten verschillen per technologiegebied en tussen geïndustrialiseerde en opkomende landen, aldus een onderzoek dat wordt beschreven op de website Vox van het Centre for Economic Policy Research.
Artikel Vox
 
“Vergeet het VK. Als het gaat om onderzoeksexcellentie presteert Nederland het best”
Dit is de kop boven een artikel van Times Higher Education (THE) dat cijfers over de onderzoeksefficiëntie van landen omrekende naar onderzoeksefficiëntie per aantal onderzoekers in een land. Dan staat Nederland opeens op nummer 1, op ruime afstand gevolgd door andere landen. De cijfers zijn gebaseerd op citatie-impact en onderzoeksproductiviteit.
Nieuwsbericht Trouw
Artikel THE
 
Heel Europa gaat hoger onderwijs in STE(A)M-vakken stimuleren
De Raad van Ministers is het er bijna over eens dat de EU haar tekorten aan vaardigheden moet aanpakken door in het hoger onderwijs prioriteit te geven aan wetenschap, technologie, techniek, kunst en wiskunde (STEAM). Dat staat in de ontwerp-conclusies van de Raad, waaruit een bericht van Research Europe citeert. STEAM-vaardigheden zullen in de toekomst steeds belangrijker worden voor de arbeidsmarkt, aldus het document. In Nederland pleitten Margrethe Jonkman (FrieslandCampina), Leo Kouwenhoven (Microsoft) en Jos Benschop (ASML) deze week voor extra geld om exacte talenten ruimte te geven door te groeien.
Nieuwsbericht Research Europe
Artikel de Volkskrant (registratie verplicht)
 
Nationale energietransities in Europese energiemarkten
Energietransitie gebeurt vooral op nationale en regionale schaal, terwijl energiemarkten steeds meer binnen Europa worden geïntegreerd. Wanneer overheden meer rekening houden met deze Europese integratie, kunnen de kosten van de energietransitie worden verlaagd.
Artikel ESB
 
“Europees regionaal innovatiebeleid zet stappen vooruit maar moet en kan nog beter”
De Europese programma’s ter stimulering van regionale innovatie (RTP, RITTS, RIS en S3) hebben veel opgeleverd. Die conclusie trekt Jean Severijns (provincie Limburg) uit de 70 essays die hij verzamelde over verleden, heden en toekomst van het regionale innovatie‑ en onderzoeksbeleid in Europa. Hij constateert echter ook dat er nog grote onopgeloste vraagstukken zijn, zoals de botsing tussen top-down- en bottom-upbenaderingen. De problemen zijn, volgens hem, op te lossen als alle stakeholders zich daarvoor gezamenlijk inzetten.
Publicatie Severijns (pdf)
 
33 Wegen naar open innovatie
Veertien jaar geleden bedacht Henry Chesbrough de term Open Innovatie. De theorie en de praktijk rondom dit onderwerp zijn sindsdien flink geëvolueerd. Op basis van beschikbare literatuur heeft Jan Spruijt (HAN) getracht een lijst van activiteiten te maken en te positioneren die bij Open Innovatie horen. Dit heeft een beschrijving van 33 routes naar open innovatie opgeleverd.
Artikel Open Innovation
 
Nauwere samenwerking EU-VS op het gebied van wetenschap en technologie
Niet alleen het VK (zie AWTI e-mail 28 september 2017), maar ook Europa zoekt toenadering tot de VS als het gaat om onderzoekssamenwerking. Op de startbijeenkomst van de laatste fase van Horizon 2020 gaven ambtenaren van beide zijden aan dat ze een reeds lang bestaande overeenkomst inzake Amerikaanse en Europese samenwerking op dit gebied gaan vernieuwen. Nu al is de VS de grootste niet-EU-deelnemer aan Horizon 2020.
Nieuwsbericht American Institute of Physics
 
Wat gebeurt er met de rechten van werkenden op platforms? Lessen uit België
Het maaltijdleveringsplatform Deliveroo heeft zijn samenwerking opgezegd met de werknemerscoöperatie SMart. Ruim 3.800 fietskoeriers zijn nu niet langer meer in loondienst en krijgen geen uurloon meer. Deliveroo wil een flexibeler nieuw arbeidsmodel introduceren waarbij alle koeriers freelancer worden en geld verdienen naar aantal leveringen. De gang van zaken heeft een debat op gang gebracht over de rechten van werknemers in de platformeconomie, een debat dat in ook het buitenland nauwlettend wordt gevolgd.
Nieuwsbericht De Tijd
Artikel CEPS
 
Duitsland: Onderzoekers zetten Elsevier onder druk voor ‘open access’
Acht Duitse onderzoekers hebben hun aftreden aangekondigd bij de redactie en adviesraden van een aantal tijdschriften van Elsevier. Zo betuigen ze hun steun aan de onderzoeksinstellingen die onderhandelen over een nieuwe, landelijke licentieovereenkomst met de uitgeverij, gebaseerd op ‘open access’. Horst Hippler, de voorzitter van de conferentie van Duitse rectoren, verwacht dat meer wetenschappers hun functie in de redactieraden van Elsevier Tijdschriften gaan neerleggen.
Nieuwsbericht TheScientist
Nieuwsbericht ScienceGuide
 
Spanje: De geheimen van het start-upecosysteem van Barcelona
Naast alle controverse over de onafhankelijkheid van de regio Catalonië ten opzichte van Spanje, is er een ander verhaal over Barcelona dat belangrijke lessen bevat voor steden en regio’s over de hele wereld: dat over de groei van het start-upecosysteem. Een rapport van Startup Genome analyseert de evolutie van de laatste jaren, de sterke kanten en troeven, en de maatregelen die de groei nog meer zouden kunnen versnellen. Een artikel van Forbes geeft een samenvatting van het rapport.
Nieuwsbericht Startup Genome
Rapport Startup Genome (pdf; registratie verplicht)
Artikel Forbes
 
VK: AI-toponderzoekers van universiteiten vertrekken naar particuliere sector
Britse universiteiten raken steeds vaker experts op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) kwijt aan de particuliere sector. Het gaat vaak om jonge, talentvolle onderzoekers. Deze braindrain belemmert het onderzoek en verstoort het onderwijs in sommige van de belangrijkste instellingen van het land, aldus een artikel van The Guardian.
Artikel The Guardian
 
VK: Negende Kaderprogramma mist Britse inbreng
Onderzoekers uit heel Europa denken dat het ontwerp van het Negende Kaderprogramma voor onderzoek en innovatie te lijden heeft aan een gebrek aan Britse expertise. Britse onderzoekers bemoeien zich, met de Brexit in het vooruitzicht, nauwelijks met de discussie, ondanks dat de Britse overheid ernaar streeft om na de afscheiding mee te blijven doen met het kaderprogramma.
Nieuwsbericht Research Europe

Nieuws en achtergronden uit de rest van de wereld


Hoe we meer vrouwen in de bèta en techniek krijgen
Door het lage aandeel vrouwen in de bèta en techniek, ook wel STEM-vakken genoemd, gaan veel economische kansen verloren. Een artikel op de economenwebsite Vox legt uit waarom het aandeel vrouwen in het hoger onderwijs op de genoemde terreinen zo laag is. Meisjes en vrouwen twijfelen niet aan hun eigen capaciteiten, maar krijgen veel signalen dat STEM-vakken niet bij hen passen. Een artikel op de website van het World Economic Forum vertelt hoe dit probleem kan worden opgelost: geef meiden rolmodellen, leer hen de vaardigheden die ze nodig hebben, moedig hen aan en laat hen zien dat technische carrières de wereld ten goede helpen veranderen.
Artikel Vox
Artikel WEF
 
De toekomst van de overheid is digitaal
Innovatieve technologie wint aan kracht en staat op het punt om de publieke sector te transformeren, kosten te drukken en diensten te verbeteren. Volgens een artikel van Raconteur (The Times) zijn tot nu toe vooral processen gedigitaliseerd die tot voorheen worden uitgevoerd door mensen. De volgende fase is het gebruik van technologie om dingen opnieuw uit te denken, vorm te geven en te integreren in de manier waarop overheden werken. Een infographic van Raconteur laat zien welke landen voorop lopen met het digitaliseren van de overheid. De grafiek is gebaseerd op de E-Government Survey 2016 van de VN. ESRI, een internationale leverancier van geografische informatiesystemen, heeft een serie podcasts gemaakt over digitale transformatie bij overheden. Recente podcasts gaan over de drie stadia van digitale transformatie (1), hoe ‘smart cities’ efficiency en betrokkenheid vergroten met behulp van het IoT (2) en over het bouwen van een data-’smart city’ (3).
Artikel Raconteur
Infographic Raconteur
Podcast ESRI – 1
Podcast ESRI – 2
Podcast ESRI – 3
 
Het effect van digitalisering op het bedrijfsleven, werk en inkomens
Wat betekent digitalisering voor de toekomstige omzet- en winstgroei van bedrijven? Een artikel van McKinsey presenteert bevindingen die slecht nieuws zijn voor de gemiddelde onderneming. De meeste bedrijven lopen achter op een kopgroep en halen die achterstand waarschijnlijk niet meer in. Een tweede artikel van McKinsey wijst erop dat dit ook voor veel mensen geldt: wie niet voldoende digitaal is geschoold, heeft grote kans zijn baan te verliezen en geen nieuw werk te vinden. Het artikel noemt dit “technologische werkloosheid”. Een artikel van Project Syndicate constateert dat de middeninkomens het meeste te lijden hebben van digitalisering. Het artikel pleit voor een volledig nieuw verdelingsmechanisme van welvaart, anders dan via inkomens en uitkeringen. Een derde artikel van McKinsey pleit voor een nieuwe benadering van werk. Werk moet niet het gevolg zijn van keuzen die bedrijven maken, maar in samenspraak tussen bedrijven en mensen tot stand komen. “Mensen zijn niet machteloos tegenover nieuwe technologieën; de toekomst van het werk is aan ons.” Een kort rapport van de denktank CEPS legt uit welke rol van overheden hierbij past. Voor wie zich verder wil verdiepen in de gevolgen van nieuwe technologie op banen: in een filmpje op YouTube legt Anna Salomons (UU) welk werk robots wel en niet van de mensen kunnen overnemen.
Artikel McKinsey – 1
Artikel McKinsey – 2
Artikel Project Syndicate
Artikel McKinsey – 3
Rapport CEPS (pdf)
Filmpje YouTube
 
“Het is nog volstrekt onduidelijk of en wanneer AI bewustzijn krijgt ”
Verschillende experts menen dat kunstmatige intelligentie op weg is naar een vorm van intelligentie met echte menselijke cognitie. Een artikel van Futurism relativeert deze ontwikkeling: “We zitten slechts in het beginstadium. Er is veel vooruitgang geboekt, maar het huidige onderzoek komt niet in de buurt van het creëren van echte intelligentie.” In een interview met de Volkskrant noemt filosoof Luciano Floridi het bewustzijn van robots ‘een nepkwestie’. “Het is totaal onzinnig en stuitend arrogant om het te hebben over machines die bewustzijn hebben.” Een artikel van MIT Technology Review stelt dat bijna alle voorspellingen over AI en robots gebaseerd zijn op verkeerde veronderstellingen.
Artikel Futurism
Artikel de Volkskrant (registratie verplicht)
Artikel MIT Technology Review
 
Innovatie-intensieve steden kennen meer economische ongelijkheid
Groei van hightech innovatie leidt tot toename van economische ongelijkheid. Die conclusie trekt een onderzoek van de Northwestern University (VS) en de University of Toronto (Canada). Zo was San Francisco 30 jaar geleden nog een echte middenklassenstad en is het nu een stad met segregatie, ook geografisch, naar inkomen, beroep en onderwijsniveau.
Artikel FastCompany
Artikel Northwestern University / University of Toronto (pdf)
 
Digitale oplossingen kunnen zelfs de armste landen helpen bloeien
Snelle economische groei is de beste manier om armoede terug te dringen, aldus een artikel van Wired. Een recente studie van de Tufts University (VS) laat zien dat digitalisering een van de grootste drijvende krachten achter het economische succes van een land is. Ontwikkelingslanden moeten dan ook niet alleen beleid voeren voor betere infrastructuur, gezondheidszorg en scholen, maar ook voor digitale oplossingen.
Artikel Wired
Rapport Tufts University

Colofon