Nieuwsbrieven & e-mailattenderingen

Advies over flexibilisering infrastructuurfonds en implementatie

De kern van het advies van het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) over flexibilisering van het infrastructuurfonds is om flexibeler in te spelen op onzekere ontwikkelingen en kansen te pakken bij het oplossen van infrastructuurknelpunten.

Vernieuwingen in het MIRT

Het IBO-advies heeft onder andere navolging gehad in de vernieuwde spelregels van het MIRT. De pijlers van het vernieuwde MIRT (een brede blik, maatwerk en samenwerking) betekenen ook nieuwe uitdagingen voor de economische afwegingen van maatregelen in een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA).

De vernieuwing van het MIRT laat zien hoe kosten-baten afwegingen in een vroeg stadium van projecten zinvol zijn in het trechteren van mogelijkheden naar kansrijke oplossingen en uiteindelijk naar een voorkeursalternatief. Adviseurs van het Steunpunt Economische Expertise (SEE), ondergebracht bij Rijkswaterstaat WVL, adviseren in een aantal MIRT onderzoeken en verkenningen. Het gaat dan om het opstellen van afwegingskaders, het samenstellen van maatregelpakketten en ontwikkelpaden om het MKBA gedachtengoed in het voortraject van de MKBA in te brengen.

De MKBA blijft een verplicht instrument in de Verkenningsfase voor het onderbouwen van het voorkeursalternatief (VKA). Het MKBA rapport moet tevens op tijd naar de Tweede Kamer worden gestuurd.

Niet-infra maatregelen

In een verkenning met een brede blik worden ook andersoortige (niet-infra) maatregelen betrokken en zelfs verplicht afgewogen in de MKBA. Hiermee wordt voorkomen dat in de verkenningsfase van bereikbaarheidsopgaven te snel wordt voorgesorteerd op investeringen in de infrastructuur. Maatregelen die gedrag beïnvloeden of ruimtelijke maatregelen kunnen ook een oplossing bieden. Bovendien kunnen deze niet-infra maatregelen een knelpunt op de infrastructuur (tijdelijk) verlichten en de noodzaak tot grootschalig investeren opschuiven in de tijd. De kosten en effectiviteit van deze maatregelen zijn niet altijd goed in beeld, maar passen wel bij een volwaardige afweging van oplossingen. SEE adviseurs werken nu uit hoe dit type maatregelen in de MKBA gelijkwaardig in de afweging kunnen worden meegenomen en indien mogelijk worden gemonetariseerd.

Waarderen van flexibiliteit

Ook wordt aangespoord om in de verkenningsfase flexibiliteit in oplossingen en maatregelen te zoeken. Bijvoorbeeld uitstel, fasering, reservering van ruimte of flexibel ontwerp. Deze flexibiliteit heeft waarde, namelijk het verlaagt het risico om te veel of te grote investeringen te doen. SEE heeft kennis opgebouwd naar aanleiding van het Deltaprogramma (adaptief deltamanagement) om deze voordelen te waarderen in een MKBA. Zie hiervoor o.a. het rapport Reële opties en het waarderen van flexibiliteit bij infrastructuurprojecten (CPB 2016) en de toepassing van deze methode voor de RWS projecten Vervanging brug bij Itteren en Corridorstudie Amsterdam-Hoorn (2016/17).

Ook in met de vernieuwde MIRT-spelregels blijft een stabiele scope voor planuitwerking en realisatie uitgangspunt. SEE ondersteunt de beleidsmakers in de uitwerking van mogelijkheden voor flexibiliteit in de voorkeursbeslissing, zodat enerzijds recht wordt gedaan  aan een adaptieve aanpak in de verkenningsfase en anderzijds er een basis is voor stabiele planuitwerking en realisatie.

Van kader naar uniforme werkwijzer

Het kader KBA bij MIRT verkenningen (RWS, 2012) wordt vanaf medio 2017 een Werkwijzer onder de Algemene Leidraad MKBA. In de update van het kader naar de werkwijzer MKBA bij MIRT zijn de nieuwe inzichten, die aansluiten bij het vernieuwde MIRT, verwerkt.

Meer informatie:

Kabinetsreactie IBO: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2016/09/20/aanbieding-kabinetsreactie-ibo-flexibiliteit-in-infrastructurele-planning

CPB (2016) Reele opties en infrastructuurprojecten: https://www.cpb.nl/publicatie/reele-opties-en-het-waarderen-van-flexibiliteit-bij-infrastructuurprojecten

Corridorstudie Amsterdam Hoorn: www.corridoramsterdamhoorn.nl

 

Voor vragen mail see@rws.nl en refereer aan: Esther (flexibiliteit) en André (niet-infra).